تنگه در دریا، دریا در محاصره

رسانه‌های جمهوری اسلامی، در اغلب خبرهای یک‌هفته گذشته در مورد محاصره دریایی در جنوب خلیج فارس، از قیدِ تخفیفِ «به‌اصطلاح» استفاده کرده‌اند. به‌عبارت دیگر یعنی «محاصره‌ای در کار نیست، این ادعای ترامپ است».

اما به موازات همین خبر‌ها، خبرهایی منتشر کرده‌اند که رسما آن‌چه «محاصره دریایی» عنوان می‌شود را تأیید و آن‌را از جمله «موانع» ادامه مذاکرات می‌دانند. هم خودشان هم از قول دوستانِ البته موقت.

موقت منظورم پاکستان است که نخستین «جمهوری اسلامی» در جهان است که غلبه در آن کشور با اهل سنت و جماعت است و محدودیت متعلق به شیعیان این کشور. اگرچه دیدم وزیر دفاع این کشور که به‌تازگی به ایران سفر کرده بود عنوان «سید» داشت.

نمی‌دانم که سید سیادت بود و شیعه هست یا نه سید به‌معنای دیگری.

اما به‌هر حال در همین دومین «جمهوری اسلامی» که برعکس پاکستان، غلبه با شیعیان است، تازگی‌ها فرمانده نیروی دریایی ارتش، امیرسرتیپ «شهرام ایرانی» شده که امیری دلاور و اهل سنت و جماعت است.

اما پاکستان بیش از این‌که سفارت این کشور در ایالات متحده به‌عنوان حافظ منافع جمهوری اسلامی شناخته می‌شد، روابط حسنه‌ای با هم تاکنون نداشته‌اند. خدا کند که این دوستی موقت به دوستی دائمی و حسن هم‌جواری بینجامد و تنش‌های مرزی پیشین تکرار نشود.

برگردیم سر بحث تلخ محاصره. دیروز خبرگزاری تسنیم از قول همین وزیر دفاع پاکستان اعلام کرد که «محاصره دریایی» آمریکا در جنوب خلیج فارس مانع دور جدید مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکاست.

این خبر، آن «به‌اصلاح» را در خبر رسانه‌های جمهوری اسلامی در مورد محاصره دریایی از حیز انتفاع ساقط می‌کند.

امروز هم سفیر سابق پاکستان در ایالات متحده، از آمریکا درخواست کرده که به «محاصره دریایی» جنوب ایران پایان دهد و ایرنا خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی هم با رویکرد مثبت آن‌را پوشش داده است.

ایسنا هم به نقل از المیادین گزارش داد که نگاه‌ها طی روزهای آینده به اسلام‌آباد است که احتمال می‌رود میزبان دور دوم مذاکرات تهران و واشنگتن باشد. اما ایران تاکنون با رفتن به دور دوم مذاکرات تا زمانی که واشنگتن محاصره دریایی بنادر آن را رفع نکند مخالفت کرده است.

نمونه‌ها از این «یک بام و دو هوا» به‌تعبیر خودمانی یا «استاندارد دوگانه» به تعبیر اهل منطق و مغلطه، در مورد آن‌چه «محاصره دریایی» آمریکا خوانده می‌شود زیاد است. اما به‌قولی در خانه اگر کس است یک حرف بس است.

حقیقت همیشه تلخ نیست. اما این حقیقت که: تا در بر پاشنه هزینه از جیب ملت بچرخد، از مذاکره و مصالحه و آرامش خبری نیست بسیار تلخ است.

استانداردهای دوگانه، جزایر سه‌گانه

پنجم اسفندماه ۱۴۰۰ روسیه به اوکراین تجاوز و بزرگ‌ترین و مرگ‌بارترین جنگ اروپا از جنگ جهانی دوم را آغاز کرد. این تجاوز تا همین الان ادامه دارد. 

کم‌تر از ۱۰ روز بعد (۲ مارس) در پی نشست اضطراری مجمع عمومی سازمان ملل، قطعنامه‌ای با ۱۴۱ رای موافق، ۵ رأی مخالف و ۳۵ رأی ممتنع به‌تصویب رسید که ضمن ابراز تاسف از حمله، خواستار خروج کامل روسیه و لغو تصمیم خود برای به‌رسمیت شناختن جمهوری‌های دونتسک و لوهانسک شد. 

دولتِ وقت جمهوری اسلامی که هنوز داغ تجاوز عراق به خاک مقدس ایران، در دل مردمان ماتم‌زده‌ و سوگ‌وارش تازه بود، در کمال بلاهت و خلاف اصول بنیادین حق حاکمیت سرزمینی، به این قطعنامه رأی ممتنع داد. 

«رئیسی» رئیس‌جمهور وقت نیز، نخستین نماینده خارجی بود که بعد از تجاوز، تلفنی با «پوتین» رئیس‌جمهور متجاوز صحبت و ضمن تایید تلویحی، بعدا از متجاوز حمایت لجستیکی هم کرد. حمایتی که دستگاه دیپلماسی ایران آن‌را رد، اما خود روسیه تایید و در نتیجه به محکومیت شدید ایران در افکار عمومی دنیا انجامید. 

این در حالی بود که رئیسی حدود یک‌ماه پیش از آن و در نخستین سفر خارجی خود به مسکو سفر و با بی‌اعتنایی‌های دیپلماتیک از یک‌سو و بی‌حرمتی‌های شخصی از سوی دیگر از طرف همتای روسی خود در چند مرتبه و سطح مواجه شده‌بود. 

در ۱۳۹۹ نیز قالیباف، رئیس مجلس ایران که حامل پیام خامنه‌ای به پوتین بود به مسکو رفت، اما با بی‌احترامی دیدار او با پوتین لغو و دلیل آن‌ پروتکل‌های بهداشتی کرونا اعلام گردید.

بیش از ۲ دهه قبل نیز بی‌حرمتی‌ای به‌مراتب شدیدتر از سوی مسکو نسبت به سردار «احمد کاظمی» فرمانده نیروی هوایی سپاه صورت گرفته بود. 

با این همه ۱۰ اسفند ۱۴۰۰ شورای امنیت قطعنامه‌ای را درباره جنگ یمن صادر کرد که در آن «انصارالله» یا «حوثی‌»های یمن که متحد استراتژیک ایران و مخالفان عربستان و امارات شناخته می‌شدند «تروریست» معرفی و تحریم تسلیحاتی‌شان تمدید شد. 

کم‌ترین توقع از روسیه آن بود که در پاسخ به رأی ممتنع ایران علیه قطعنامه ضدروسی مجمع عمومی، به این قطعنامه رأی منفی نمی‌دهد، دست‌ِکم رأی ممتنع بدهد. اتفاقا رأی مثبت داد و انصارالله یمن را قربانی منافع خود کرد. 

مهر ۱۴۰۱ «محمدبن زاید آل نهیان» حاکم امارات، نخستین رئیس عالی‌رتبه‌ بعد از تجاوز روسیه به اوکراین، به مسکو سفر کرد. «پوتین» از «آل‌نهیان» امارات در عالی‌ترین سطح استقبال و حتی هنگام بدرقه، او را تا کنار خودرو همراهی و در طول مسیر کت خود را درآورد و تن امیر امارات کرد. 

خوش‌خدمتی به همین‌جا خاتمه نیافت. بعدا نماینده عالی این کشور که مهمان نشست سالیانه شورای همکاری خلیج فارس بود، در یک کج‌دهنی آشکار پس از چین، بیانیه این شورا که ـ یک بند جعلی آن تعلق جزایر سه‌گانه ایرانی «تنب بزرگ، تنب کوچک و بوموسی» به امارات بود ـ  را بدون تحفظ امضا کرد. 

ایران که در داستان بلوف تحریم گازی اروپا و برساخته متوهمانه «زمستان سرد»، روسیه را همراهی و اتحادیه اروپا را از خود رنجانده بود، بلاهت را تا جایی پیش برد که اروپای سربلند از «زمستان سخت»ی که یک توهم بود، این‌بار در کنار کشورهای عربی که گاز آن کشورها را در دروان کوتاه بحرانی تأمین کرده و برای همیشه از گاز و انرژی روسیه بی‌نیاز کرده بودند را پشتیبانی، و این بار نه مثل بقیه از ایران بخواهند در مورد تملک جزایر تفاهم کنند، که با وقاحت تمام خواستار پایان‌دادن به آنچه آن‌ها ادعا می‌کردند «اشغال» جزایر از سوی ایران شدند. 
▪️
بعد از تجاوز ۱۲ روزه اسرائیل به خاک ایران، سامانه‌های پدافندی روسیه هیچ کارایی نداشت. روسیه نیز در هم‌گامی با اسرائیل از این کشور خواسته‌بود در حمله به ایران بوشهر را فیلتر حمله کند چون مستشاران روسی آن‌جا کار می‌کنند.

 این نشان می‌داد این کشور در جریان حمله بوده، اما هیچ کمک اطلاعاتی یا امنیتی به ایران نکرده، تا جایی که عصبانیت طیف‌هایی از شرق‌ستایان «میرشایمر»پرست را هم به‌دنبال داشت.
 
این‌روزها روسیه‌ای که «قاسم سلیمانی» در وصف‌شان گفته بود: «نامردتر از آن‌ها ندیدم»، دایه مهربان‌تر از مادر برای جمهوری اسلامی مذبذب شده و هم‌صدا با چین، بلاورس، اعضای پیمان شانگهای، برخی از کشورهای عربی و ... که همه بلااستثنا پیش‌تر تمامیت ارضی ایران را با بیانیه‌های مبتذل و غیرقانونی خود مورد تعرض قرار داده‌اند، به‌اصطلاح خودشان حمایت دیگر کشورها از اعتراضات مردم ایران را محکوم کرده و دولت‌مردان شیرخام خورده ایران نیز با ذوق‌زدگی و بدون توجه به این «استاندارد دوگانه» که بعدا پای‌شان را در معرکه دیگری گیر خواهد انداخت، آن بیانیه‌های محکومیت را با تیترهای درشت بازنشر و به آن افتخار نموده‌اند.

روابط منطقی بین‌الملل ایجاب می‌کند «خلاف نظم جاری جهانی» بازی نکنیم. والا آن‌جا که باید همین نظم‌نیم‌بند یار شاطرمان باشد، بار خاطر و بلای جان‌مان خواهد شد. 

منافع ملی ایجاب می‌کند، به دولتی اعتماد کنیم، که به‌موازات به منافع ملی ما پای‌بندی نشان دهد. به روسیه که ثابت کرده منافع ما را در برابر مطامع خود قربانی می‌کند، نباید اعتماد کرد.
منتشرشده در پایگاه تحلیلی زیتون

کاتولیک‌تر از پاپ نباشیم

 مردم، برای امثال عزت‌الله ضرغامی بیش از ۳ دهه هیچ ارزشی نداشتند. نظام اوجب بود و برای حفظ نظام، ریختن خون حتی امام زمان هم مباح شمرده‌می‌شد. 

همین الان جناب ضرغامی جرأت نقد سخنان آیت‌الله خمینی که گفته بود: «حفظ جمهوری اسلامی از حفظ یک نفر - ولو امام عصر باشد - اهمیتش بیشتر است.» (صحیفه. ج.۵.ص ۳۶۵) را ندارد. 

نه‌تنها که جرأت نقد ندارد، که حتی حاضر نیست کمتر از عنوان «امام» برای او استفاده کند. 

این استاندارد دوگانه و تناقض رفتار و گفتار، باعث می‌شود، به‌قول معروف کسی تره هم برای این توییت و ادعا خورد نکند.

اما با وجود این نقیصه و نقیضه، این شجاعت حداقلی هم ارزش خود را دارد. تابوی «نقد سخنان شاذ» را می‌شکند. 

ناطق نوری هم به‌تازگی با ۴۰ سال تأخیر، اشغال سفارت ایالات متحده آمریکا در سال‌های نخستین انقلاب که آیت‌الله خمینی از آن به انقلاب دوم تعبیر کرده‌بود را اشتباه دانسته، و گفته: «خیلی از گرفتاری‌ها از همان نقطه آغاز شد». 

خمینی معصوم نبود. نقد معصوم هم قبح نداشت. حتی شخصی امام باقر (ع) را به توهین «بقر» خطاب کرد. اما امام باقر در نهایت مدارا به او گفت: «من باقرم» و او را مجازات نکرد. (1)

از آیت‌الله خمینی هم سخنانی مانده که در آن روی «شرایط زمانه» تاکید، و تصریح می‌کند: پدران ما چه حقی داشتند برای ما تصمیم بگیرند؟

از نص صریح قرآن که مقدس‌تر نداریم. در تفسیر آیات قرآن هم مفهومی به نام «شأن نزول» که همان شرایط زمان است، دقیق مورد توجه قرار می‌گیرد.

در خطبه یکم نهج‌البلاغه مولی علی (ع) به این شأن نزول اشاره و بیان می‌کند که: «قسمتى از احكام دينى در قرآن واجب شمرده شد كه ناسخ آن در سنّت پيامبر (ص) آمده، و بعضى از آن، در سنّت پيامبر واجب‌شده كه در كتاب خدا ترک آن مجاز بوده‌است، بعضى از واجبات، وقت محدودى داشته كه در آينده از بين رفته است.»

با وجود این شواهد و قرائنی شفاف قدسی و روایی ـ العیاذبالله ـ بالاتر از وحی منزل دانستن خیلی از فرمایشات بنیان‌گذار جمهوری اسلامی پس از گذشت بیش از ۴ دهه از وقوع انقلاب و بخش قابل توجهی از فرمایشات که دست‌کم ۱۵ سال قبل از وقوع انقلاب ایراد و بیان شده، نوعی تعصب جاهلانه است که دستی را به رستگاری نمی‌گیرد.

این‌که یک شرط مهم اجتهاد «حی» یا «زنده‌بودن» مجتهد است و بقا بر تقلید مجتهد متوفی مشروط به اجتهاد یک مجتهد زنده و رجوع در مسائل مستحدثه به مرجع زنده‌ نیز، یک دلیل «اصولی» برای درک زمانه و زمینه برای صدور فتوی است که با «آخرت» سروکار دارد. دنیا و سیاست که مثل یک سیب چرخان سیال است که دیگر جای خود دارد.

 کاتولیک‌تر از پاپ نباشیم.
منتشرشده در زیتون

(۱) المناقب لابن شهرآشوب: ج ۴ ص ۲۰۷، بحار الأنوار: ج ۴۶ ص ۲۸۹ ح ۱۲، دانشنامه قرآن و حدیث، ج ۱۵، ص ۳۴۴.

فرزاد صداو سیما

 می‌گم من چندین‌بار با دوست‌دخترم رفته بودم کیش و قشم و ابو‌موسی و ابو‌عیسی و شیراز و خلاصه خیلی جاهای دیگه، هیچ هتلی ما رو راه ندادند. گفتند باید سند ازدواج داشته باشید و ما نداشتیم خب.

می‌خام ببینیم این بنده خدا مجری معروفه (جمشیدی) چجوری بدون سند ازدواج با یه دختر رفتن تو هتل خوابیدن؟ یعنی میخاید بگید بعضی‌ها در برابر قانون هتل مساوی‌ترند؟