نامه سرگشاده «احمد توکلی» به مسئولان

 نامه سرگشاده دکتر احمد توکلی به مسئولان نظام:
اصلاحات را با اعتراف آغاز کنید
برادران ارجمند جناب آقای سیدمحمد خاتمی رئیس محترم‌ جمهور، جناب آقای هاشمی رفسنجانی رئیس محترم مجمع تشخیص مصلحت نظام، جناب آقای ناطق‌نوری رئیس محترم مجلس شورای اسلامی، جناب آقای هاشمی شاهرودی رئیس محترم قوه قضائیه
سلام‌ْعلیکم

در آستانه انتخابات مجلس ششم، بر خود لازم دیدم با تحلیل تلخ و شیرین گذشته و حال، اصلی‌ترین راه‌کارهای لازم برای آغاز تحولات اصول‌گرایانه را تقدیم کنم.
گرچه بسیاری از مطالب این نامه سرگشاده بر شما پوشیده نیست، ولی از باب دستور قرآن که فرمود: «یادآوری کن زیرا یادآوری به مومنان سود می‌رساند» [وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَىٰ تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ ۵۵زاریات] این‌کار را انحام می‌دهم تا وظیفه خیرخواهی برای رهبران جامعه اسلامی را که دستور پیامبر گرامی است تحقق بخشم.

نامه را در اختیار عموم قرار می‌دهم تا با ارائه نگاه اصلاح‌طلب‌ـ‌اصول‌گرایانه به انجام انتخاباتی پرشور و سالم‌تر مدد رسانیم. اما بعد:
«فساد اقتصادی و اداری و سوء‌استفاده از قدرت برای حفظ یا کسب قدرت و ثروت، به طرز نگران‌کننده رایج است. شیوع این بی‌ماریِ مهلک در حدی است که افکار عمومی تحت تأثیر اخبار راست و دروغ، و مشاهدات روزمره متأثر و آزرده است. به‌طوری که کم‌تر کسی است که کاری با اداره‌ای داشته باشد، و تلاش نکند قبل از مراجعه حامی بیاید و یا خود را آماده پرداخت حقِ حساب نکند. مگر آن‌که دست‌اش از هر دو کار کوتاه باشد. که معمولا ضعفا دست‌شان کوتاه است... . 

به نظر بنده حتی در وضعی که اصلی‌ترین مشکلات را مردم مسئله اقتصادی عنوان می‌کنند، حساسیت عامه در قبال مسئله عدل و طلم بسیار بیش‌تر است تا فقر و غنی.

بنابراین قدم اول و تعیین‌کننده قطعی در حفظ و تداوم انقلاب را قیام حکومت برای انجام این تکلیف الهی می‌دانم.»

آن‌چه ملاحظه کردید بخش‌هایی از نامه‌ای است که چندین سال پیش، از سر خیرخواهی برای اصلاح امور کشور نگاشته‌ شده‌است. به‌زعم بنده آن‌چه ضروری اصلاح‌طلبی بود، صورت نگرفت و حالا ما به دوره‌ای رسیده‌ایم که از این زاویه سخت‌ترین دشمی‌های خارجی و داخلی برای جداساختن مردم از نظام، تضعیف آرمان‌ها و دستاوردهای انقلاب اسلامی، درهم شکستن نهادهای پاسدار امنیت و تمامیت ارزی و استقلال کشور و به حاشیه‌راندن دین برحق الهی از صحنه زندگی، صورت می‌گیرد.

آیا می‌توان از روند تورم که بر گرده اکثریت مردم سنگینی می‌کند نگران نبود؟ می‌توان از افزایش بی‌کاری به‌ویژه بی‌کاری تحصیل‌کرده‌ها چشم پوشید؟ می‌توان تأخیر سن ازدواج و عوارض منفی آن‌را نادیده گرفت؟ نا‌امنی اجتماعی و اعتیاد و ناتوانی نیروهای مسئول نظم و امنیت را می‌توان کوچک شمرد؟ فساد اداری و شکسته‌شدن حرمت ارباب رجوع قابل‌ اغماض است؟ تبعیض در نظام اداری و بی‌عدالتی در دستگاه مسئول عدالت کم و نادر است؟ در کنار این‌ها تبارگرایی یا گروه‌گرایی در توزیع پست‌ها و فرصت‌های شغلی، اشرافیت و دنیاگرایی مسئولان، تشکیل طبقات ممتاز و مرفه بی‌درد دولتی، رنگ‌باختن شایسته‌سالاری، برخورد ناصادقانه با مردم ... چیزهایی است که دیده یا شنیده می‌شود.

زمان شاه هم تورم داشتیم

پاسخ به یک مغالطه مشهور: «آیا زمان شاه هم تورم داشتیم؟»
در یک کلمه: بله. در دهه ۵۰ با جهش درآمدهای نفتی و رشد سریع تقاضای داخلی (بدون پاسخ متناسب از سمت عرضه) تورم حتی تا حدود ۳۰٪ هم بالا رفت.

اما! یک «اما»ی مهم وجود دارد. آن زمان، سیاست‌های پولی و مالی برای کنترل تورم هنوز به بلوغ امروز نرسیده بود.

برای مقایسه، کافی است به آمریکا در دهه ۱۹۷۰ نگاه کنیم. دو شوک بزرگ نفتی ۱۹۷۳ بعد از جنگ یوم‌کیپور و ۱۹۷۹ پس از انقلاب ایران. در نتیجه بحران تورم که در ۱۹۸۰ به اوج رسید.

در آن زمان کسی به‌درستی نمی‌دانست که چه‌طور باید آتش تورم را خاموش کند. 

تا اینکه «پل ولکر» رئیس فدرال رزرو، با افزایش شدید نرخ بهره، تورم را مهار کرد. البته این اقدام به رکود سنگین و افزایش بی‌کاری منجر شد، اما اولین سرنخ‌ها از سازوکار مهار تورم را به‌دست داد. 

واقعیت این است که در دهه ۷۰ میلادی، رابطه نرخ بهره و تورم هنوز کاملاً درک نشده بود. ایران هم مثل بسیاری از کشورها، هنوز نمی‌دانست چه‌طور می‌شود تورم را کنترل، و در عین حال ثبات اقتصادی را حفظ کرد.

اما امروز ماجرا فرق کرده است. مهار تورم ـ بدون ضربه جدی به سمت تقاضا و اشتغال ـ دیگر یک معمای گیج‌کننده نیست.

آمریکا که زمانی همراه با تورم دو رقمی، رکودی شدید را تجربه می‌کرد، امروز به هدف‌گذاری تورم ۲٪ (هدف کمیته FOMC) بسیار نزدیک شده‌، در حالی‌که پیوسته وضعیت اشتغال و وضعیت خرده‌فروشی را هم زیر نظر دارد.

اما وضعیت ما چطور است؟
نه‌تنها در فهم همان دهه ۱۹۷۰ از اقتصاد کلان مانده‌ایم، بلکه هنوز قادر نیستیم صورتِ مسئله‌ای را که در دنیا تا حد زیادی حل شده، از رو بخوانیم!

تورم امروز ایران، با شکستن رکورد قبلی خود، حتی از ۶۰٪ هم بالاتر رفته است!

این حرف به‌معنای بی‌نقص بودن اقتصاد آن دوره نیست. همان‌طور که آمریکا در دوران نیکسون و کارتر هم با بحران‌هایی مواجه شد.

اما مقایسه آن زمان با امروز، یک قیاس مع‌الفارق است؛ چون دستاوردهای چند دهه اقتصاد کلان را نادیده می‌گیرد.

بله، پژو ۲۰۷ ایران‌خودرو از پیکان ایران‌ناسیونال پیش‌رفته‌تر است...
اما این پیش‌رفت در دنیایی که «مرسدس EQS» در آن ساخته می‌شود، قابل اعتنا نیست. 

و البته، داستان ما در اقتصاد کمی متفاوت‌ است: ما از پیکان شروع کردیم... و امروز به گاری رسیده‌ایم!»

©️ کانال تلگرام فرزاد فخری‌زاده