سه‌شنبه، اردیبهشت ۰۱، ۱۴۰۵

از روایت‌سازی تا روایت‌سوزی

 رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت، ظهر سه‌شنبه یکم اردیبهشت ۱۴۰۵ در مراسم گرامی‌داشت سخن‌گوی سپاه، با تاکید بر این‌که سردار نائینی از شخصیت‌های بسیار صاحب‌نظر در حوزه رسانه و روایت‌سازی بود گفت: ملت محکم، منسجم، متحد و قوی و نیروهای مسلح آن‌قدر با اقتدار ظاهر شدند و هم‌چنین دولت آن‌چنان قوی خدمات‌رسانی به مردم را انجام داد که همه با هم منسجم حرکت کردند.

الیاس حضرتی
هم‌چنین گفت: در جریان جنگ تحمیلی سوم، امثال شهید بزرگ‌وار نائینی و صدها هزار سردار و رزمنده در حوزه رسانه در زمینه روایت‌سازی دست‌به‌دست هم دادند ۳ روایت را در دنیا جاانداختند؛ «مظلومیت و حقانیت ملت ایران»، «اقتدار و توان‌مندی و تاب‌آوری ملت ایران» و «دروغ‌گویی و فریب‌کاری و ضد صلح‌بودن و ضد مذاکره‌بودن و دغل‌کاری دشمنان» را به‌تصویر کشاندند.

وی با اشاره به تجمعات شبانه در میادین کشور گفت: این هم‌دلی فوق‌العاده است؛ از پیش از پیروزی انقلاب که دانش‌آموز بودم تا این لحظه که روند انقلاب را لحظه‌به‌لحظه دنبال کردم، چنین تصویری از رشیدبودن، فهمیده‌بودن و با تدبیر‌بودن ندیده بودم.

حضرتی اظهارکرد: مذاکره‌کنندگان قطعاً از منافع ملت دفاع می‌کنند و کل ملت نیز پشت سر مذاکره‌کننده‌ها هستند؛ مردم مطمئن باشند همه مذاکره‌کنندگان و رزمندگان دل‌سوز، وفادار و منسجم هستند و یک تصمیم می‌گیرند و ذیل تصمیم رهبری انجام وظیفه می‌کنند.
⚫️
الیاس حضرتی از فرماندهان اسبق سپاه با سابقه چند دوره نمایندگی مجلس، قائم‌مقامی یک حزب و مدیرمسئول دو روزنامه، هنوز «کلمه» و کاربست‌های آن‌را نمی‌شناسند. بلد نیست کلمه‌ای استخدام کند که به‌قول احمد شاملو «به‌کار آید».

«روایت»
یعنی دیدن یا شنیدن «واقعیت» و بازگوکردن آن بدون کم یا کاست، برای کس یا کسانی که ندید یا نشنیده‌اند. علی‌بن‌ابیطالب در خطبه ۲۱۰ انواع راویان حدیث را ذکر می‌کند که ۴ دسته‌اند و به‌ترین‌شان آن‌که روایت را درست و کامل می‌شنود، درست و کامل به‌خاطر می‌سپارد، و درست و کامل «روایت» یا بازگو می‌کند.

بقیه که یه به عمد، یا به سهو درست روایت نمی‌کنند را «ناقصان و ناقضان روایت» می‌داند.

همین امام در  خطبه ۱۴۱ می‌گوید: بدانید که بین حق و باطل، بیش از چهار انگشت، فاصله نیست، سپس فرمود: «الباطل ان تقول سمعت، والحق ان تقول رایت؛ باطل آن‌است که بگوئی شنیدم، و حق آن‌ست که بگوئی دیدم.»

البته
تحف‌العقول که کتاب کوچکی در معرفی احادیث معتبر شیعه است، روایت «بَینَ الْحَقِّ وَالْباطِلِ أرْبَعُ أصابِع، ما رَأَیتَ بَعَینِک فَهُوَ الْحَقُّ وَقَدْ تَسْمَعُ بِأُذُنَیک باطِلاً کثیراً» «بین حق و باطل چهار انگشت فاصله است، آن‌چه را با چشم خود ببینی، حق است و آن‌چه را شنیدی یا آن که برایت نقل کنند، چه بسا باطل باشد.» را متعلق به حسن‌بن‌علی دانسته است.

با همه این اوصاف «روایت» یعنی انتقال «صحیح و دقیق» آن‌چه واقعا دیده یا شنیده شده و برخلاف آن؛ «روایت‌سازی» یعنی ساختن روایت از واقعیتی که وجود و حقیقت نداشته، یا وجود داشته اما از
کاه، «کوهی» به‌قصد گم‌راه کردن جعل و «جاانداخته» می‌شود. 

اساسا عبارت
«روایت‌سازی» یک نوع برچسب یا لیبل برای اتهام‌زنی است. اما رئیس‌ شورای اطلاع‌رسانی دولت نمی‌داند که «کاربست» درست «روایت» و «روایت‌سازی» چیست و آن‌‌ها را بی‌جا، بدجا و نابه‌جا استفاده می‌کند.

وی در ادامه می‌گوید: «مذاکره‌کنندگان قطعاً از منافع ملت دفاع می‌کنند و کل ملت نیز پشت سر مذاکره‌کننده‌ها هستند».

مطابق روش‌شناسی جدید علوم تجربی؛ تنها قطعیتی که اثبات‌شده این است که هیچ «قطعیتی» وجود ندارد. در علوم انسانی که دیگر جای خود دارد و سخن‌گویان مدَبّر در این‌گونه مواقع از قیدهای هم‌راه با تردید و قریب به یقین و ... استفاده می‌کنند.

صدام هم در به‌ترین حالت با ۹۹٪ آرا رهبر یا رئیس‌جمهور عراق می‌شد. یعنی یک درصد «خال بهر خاله»‌ وامی‌گذاشت. 


با همه این اوصاف «روایت» یعنی انتقال «صحیح و دقیق» آن‌چه واقعا دیده یا شنیده شده و برخلاف آن؛ «روایت‌سازی» یعنی ساختن روایت از واقعیتی که وجود و حقیقت نداشته، یا وجود داشته اما از کاه، کوهی به‌قصد گم‌راه کردن جعل و «جاانداخته» می‌شود. 

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر