ضرورت تعریف جدید از مفهوم و ساختار روزهداری
تقریبا در تمام ادیان جهان به نوعی «صوم» یا خودداری از نخوردن و ننوشیدن هست. برخی مانند جینیزم به شکل افراطی دارند و برخی مانند دین زرتشتی امساکی بسیار ملایم در ایام «نابر» به حدی که شاید نتوان به آن روزه گفت، زیرا امساک جدی و زهد در این دین حرام است، از آنجا که نعمات آفریده اهورامزدا ست و استفادهنکردن از آن کفراننعمت.
دنیای امروز اقتضائات خود را دارد و فقه اسلامی مدعی دستورات فقهی بر اساس اقتضائات زمان است. از نظر علمی گرچه امساک ملایم و محدود ممکن است بهنفع افراد سالم باشد، اما بعید است روزه در شرایط سخت، قابل تطبیق با اصول سلامت باشد.
بهویژه اگر مکلفین، درک دقیقی از مسئله عدم تطابق سختی کار روزانه با روزهداری، سلامتی و بیماری و ناتوانی خود نداشته باشند و نتوانند از آرای فقیهان در توصیه به افطار در شرایط سخت فهمی درست داشته باشند، همچنان که فقیهان نیز اطلاع دقیقی از سلامتی و بهداشت بدن و شرایط علمی فواید و مضرات روزه ندارند.
نکته دیگر اینکه اسلامشناسانی مانند محمد مجتهد شبستری از معنای فریضه در قرآن و اسلام، فهم دیگری ارائه کرده و آنرا نه به معنای عملی که عدم انجام آن مستوجب عذاب باشد، بلکه آن را به معنای مستحب موکّد گرفتهاند.
با توجه به اینکه ممکن است شرایط روزه برای بدن انسان مضر و اصرار بر انجام آن در هر شرایط یا مسئله اولویت سلامتی انسان در شریعت ناسازگار باشد، ضروری است فقیهان و متولیان دینی اقداماتی انجام دهند تا آنچه مدنظر شارع مقدس است بهنحو مطلوب به انجام رسد.
از جمله:
۱. دقت فقها در تعریف فریضه و عواقب انجام یا عدم انجام آن از منظر شریعت.
۲. آشنایی فقها با مسئله نیازهای بدن و آسیبهای احتمالی روزه و بهویژه مسئله کمآبی برای بدن. در این کار باید پژوهشگران در حوزههای پزشکی، جامعهشناسی و ... دست بهکار شده و از جمله تاثیرات روزه بر سلامت را با مقایسه آماری تعداد بیماران، انواع بیماریها، تعداد و علت فوتشدگان در ماه رمضان و دیگر ماهها بررسی و اعلام نمایند.
۳. تسهیلکردن شرایط روزه بهنحوی که اطمینان حاصل شود، سلامت روزهدار تهدید نمیشود. مانند خوردن آب هنگام تشنگی زیاد، در شرایطی که روزه درست باشد، همچنان که امروز جعفر سبحانی و بیات زنجانی بر آن هستند.
۴. تاکید مراجع و متولیان دین و نهادهای زیرنظر آنان از جمله صداوسیما بر این که موقع بیماری و ناتوانی و پیری نهتنها الزام به روزه نیست، بلکه شریعت دستور به منع آن داده، چون ضرر رساندن به بدن حرام است.
©️ اینستاگرام دکتر محمد مشهدینوشآبادی
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر