«محمدعلی ابطحی» ـ شیخ مدعی اصلاحات ـ که سابقه خوشی نزد افکار عمومی ندارد، و برای ترمیم این سابقهٔ بد، از ۸۸ به این‌طرف بارها به هر «دری» زده که «دیوار» باشد، در جدیدترین اظهارات خودش، استثنائا سخن حقی گفته که به سمع افکار عمومی خوش نشسته است. ابطحی در گفت‌وگو با «دلاوری» ـ خبرنگار بازنشسته رسانه ملی ـ گفته که هرگاه اصول‌گرایان کمی آرام می‌شدند و قصد هم‌گرایی با اصلاح‌طلبان می‌کردند، علی لاریجانی به تحرک درمی‌آمد و مانع می‌شد. این ادعا البته از قول «علی شمخانی» مطرح شده‌است. هر دو مرحوم در این دنیا نیستند که «مدعا» مورد راست‌آزمایی و صحت‌سنجی قرار بگیرد.
اما مطابق قاعده «اصل بر برائت است»، و قاعده «معمای گنگ»، آدم دچار تناقض می‌شود که اصل بر برائت کیست؟ اگر بر برائت «ابطحی» باشد، شمخانی و لاریجانی متهم‌اند، اصل بر برائت شمخانی و لاریجانی باشد، «ابطحی» متهم می‌شود و چون فعلا دادگاهی نیست که ابطحی را به اخیه کشد، مجبوریم در شک و تردید بمانیم و گمانه‌زنی کنیم. هر سه شخصیت لاریجانی، شمخانی و ابطحی از یک نظر شبیه‌اند. موضع شفافی نداشتند و ابطحی که هنور به تیر غیب گرفتار نشده، کماکان ندارد. لاریجانی زمانی اِند اصول‌گرایی بود. در ارشاد از آن ور بام مدرنیته می‌افتاد، کارنامه صداوسیمایش هم به «هویت» و «چراغ» تاریک ماند. در این ترک‌تازی تا آن‌جا پیش رفت که شیخ اصلاحات که به مسالمت و ملایمت معروف و مشهور است، حضور او در نشست هیئت دولت را ممنوع کرد تا «هاشمی» و یکی دو نفر دیگر پادرمیانی کردند و او پوزشکی خواست و به هیئت دولت راه‌یافت. اما این‌که تلاش شد هویت‌سازان بلندمرتبه‌ای چون استاد «عبدالحسین زرین‌کوب» هویت‌سوزی شوند ـ که نشدند ـ روسیاهی‌اش به «علی لاریجانی» ماند. «علی شمخانی» هم میانه‌ای با اصلاح‌طلبی نداشت. اما بخت بد اصلاح‌طلبان این بود که وزیر دفاع کشور باید به تأیید رهبر نظام می‌رسید و خاتمی از بدشانسی مجبور شد سکه وزارت دفاع کابینه اصلاحات را به‌نام او بزند. مثل «محمد شریعتمداری» که خاتمی مجبور شد او را که با هیچ سریشمی به ریش اصلاحات نمی‌چسبید، وزارت دهد. سهم «جمعیت دفاع از ارزش‌ها»یی که عضو دیگرش «روح‌الله حسینیان»ی بود که در غائله «قتل‌های زنجیره‌ای» به مراسم سوگ‌واری قاتل رفت و تا آخر عمر او را شهید می‌نامید. شمخانی با اصول‌گرایان هم فالوده نمی‌خورد. خط وسطی را انتخاب کرده بود که بتواند به کمک آن کشتی بخرد، کشتی‌های‌اش به استقبال تحریم بروند و برج بالا بیاورد، و با وجود این ثروت و اشرافیت عیان، این امکان را هم داشته باشد که نماینده رهبری در شعام باشد که شب عروسی پسرش نان خشک خورده و از پلوعدس سهمی نبرده بود، اما عروسی دختر نماینده‌اش در شعام در هتل مجلل «اسپیناس» برگزار می‌شد. ابطحی هم که آبروی درست و درمونی ندارد، سال‌هاست تلاش می‌کند سابقه چند صباح زندانی را از پرونده خود پاک کند که مصطفی تاج‌زاده بیش از یک دهه است برای سالهای آن جشن می‌گیرد.
یعنی در همان حال که از آخور اصلاح‌طلبی به لطف خویشاوندی با شهید «هاشمی‌نژاد» بی‌بهره نبوده، تمام تلاشش را می‌کند از توبره نظام هم بی‌نصیب نباشد و برای نصیب از توبره نظام باید که گواهی عدم سوءپیشینه به امضای قاضی مرتضوی داشت. در این میان خالق هشتگ «ما اصول‌گراها» که رسما به اصول‌گرایی خود اعتراف می‌کند، و سال‌ها مشاور علی لاریجانی بوده و از قبل آن هم بی‌خبر و آفلاین نبوده، از این خاطره‌گویی ابطحی پریشان شده و آن را با قاطعیت «کذب» خوانده است. چون علی لاریجانی نیست که تأیید کند. انگار اگر بود حتما تأیید می‌کرد که با برادرش جواد هم میانه خوبی ندارد.
محمد مهاجری یک هفته پیش از این از کوره‌دررفتن از دست ابطحی، در توییتی به «جواد اردشیر لاریجانی» تاخته و مدعی‌شده بود «علی لاریجانی» از او دل‌خوشی نداشته‌است. انگار علی‌لاریجانی شاقول «حق» بوده‌است که اگر کسی دل‌خوشی از او نداشت، «ناحق» باشد و اگر دل‌خوشی داشت «حق»!
از اینها گذشته، یک مورخِ معروفِ مدعی بی‌طرفی و وفاداری به روایت، یکی دو سال پیش در تقدس‌تراشی برای فرمانده سابق سپاه قدس مدعی شده‌بود منظور «جواد ظریف» از «میدان» در آن گفت‌وگوی افشاشده، «علی شمخانی» بوده و نه فرماندهی که سال‌ها در سوریه و لبنان و یمن و عراق و غزه و فلسطین به کمک نیابتی‌ها میدان‌دار میدان و دیپلماسی بود.
مجید تفرشی اما ادعای‌اش را زمانی مطرح کرد که «علی شمخانی» زنده بود و «جواد ظریف» هم اکنون زنده است و می‌شود مدعا را راست‌آزمایی کرد. اگر چنین شود ـ یعنی ظریف تأیید کند که شمخانی مانع دیپلماسی بوده ـ خیلی از نقدهایی که در حوزه دیپلماسی به فرمانده سابق سپاه قدس وارد است، از او متوجه علی شمخانی می‌شود، و مشخص می‌شود که شمخانی اساسا میانه‌ای با اصلاح‌طلبان نداشته که بتواند لاریجانی را مانع هم‌گرایی اصول و اصلاح بداند. اما در این کشور رسم بر این نیست که «شفاف‌سازی» در کار باشد. همه علاقه دارند پشت ژست و پرسنوهای مختلف پنهان شوند تا قضاوت مثبتی از «افکار عمومی» جذب کنند. قضاوت خدا محلی از اعراب ندارد. چون اساسا در زندگی اینان «خدا» محلی از اعراب ندارد که قضاوتش داشته باشد.
محمدجواد ظریف دانش‌یار مطالعات جهانی در دانشگاه تهران، و بنیان‌گذار و رئیس مؤسسه
«پایاب» با انتشار یادداشتی برای مجله «فارین‌افرز» چاره‌اندیشی کرده: «تهران باید
از برتری خود نه برای ادامهٔ جنگ، بلکه برای اعلام
پیروزی و دست‌یابی به توافقی استفاده کند که درگیری
را پایان داده و از وقوع جنگ بعدی جلوگیری کند.» ایسنا که ترجمه یادداشت
ظریف را بازنشر کرده، در لید یادداشت او
یادآور شده: «او در سه دههٔ گذشته به‌عنوان معاون رئیس‌جمهور، وزیر امور خارجه، و
نمایندهٔ دائم ایران در سازمان ملل شناخته می‌شد و در حال حاضر هیچ سمت رسمی ندارد
و دیدگاه‌های‌اش شخصی است.» به کل مقاله که یک یادداشت طولانی است کاری ندارم. چکیده‌اش همین چند
عبارتی است که بولد شده: ۱. نه به ادامه جنگ، ۲. اعلام (دقت بفرمایید) اعلام پیروزی و نه پیروزی ۳. توافقی برای پایان درگیری.
همین سه نکته در یادداشتی طولانی که اولا اجازه پیدا
کرده در یک مجله خارجی منتشر شود، ایسنا ترجمه آن‌را بازنشر کند، و برای خالی نبودن عریضه هم اعلام کند: «دیدگاه‌اش شخصی است» این احتمال را تقویت می‌کنند که «کشتی‌بان
سیاستی دیگر» اتخاذ کرده و دارد نشانه‌های آن را به‌مرور بروز می‌دهد.
اول در شرایطی که پزشکیان به‌قول فرزند و معاون ارتباط‌اش
اجازه اظهارنظر در داخل ایران ندارد، و یک عذرخواهی او بلافاصله با واکنش بسیار تند
و «َعذرخواهی او از عذرخواهی» مواجه می‌شود، چه‌طور «ظریف» که ۱۰ سال است او را خائن می‌نامیدند، بسیج‌دانشجویی در مراسمی به او«ماله طلایی»به تحقیر به‌عنوان «ماله‌کش» هدیه می‌دادند، و طی یک‌سال گذشته هم بارها عکس کاریکاتوری او با لباس
زندان و پشت میله‌ها منتشر شده، و حتی در بحبوحه حوادث دی‌ماه گذشتهطالبی
دارستانی با عجله توییت کرده بود: «ظریف را ممنوع‌الخروج
کنید»، با این‌همه الان آزاد است یادداشتی مفصل که نشانه‌هایی آشکار از ضعف نظام
مستقر را عیان می‌کند آن‌هم در یک مجله خارجی منتشر کند؟ در این نشانه‌ها به‌قول
قرآن «عبرة‌لناظرین» است.
اصل نوشته ظریف این است که «آتش‌بس» را بپذیریم
و کاری به نتیجه نداشته باشیم و پیروزی را «اعلام» کنیم، و دنبال توافقی برای پایان
درگیری باشیم. این یعنی دقیقا خلاف نظر وزیر خارجِه که امروز گفته: آتش‌بس موقت را نمی‌پذیریم فقط تضمینمیخواهیم که حمله دوباره نشود. عراقچینمیداند
چنین «تضمینی» به قول منطقیون «ممتنع‌الوجود» است.
این سخن عراقچی در ادامه سخن«میدان» است که ادعا می‌کند در جنگ ۱۲ روزه اشتباه کردیم آتش‌بس را پذیرفتیم. گویی این‌که مالک‌اشتر در
قلب سپاه معاویه، پیروزی در دست‌رسِ مالک بوده، عده‌ای شمشیرزدن بر قرآن‌های
سرنیزه را خلاف دانسته و بر علی شمشیر کشیده‌اند و علی مجبور شده مالک را که
پیروزی در چنگ‌اش بوده، دعوت به عقب‌نشینی و نشستن سر میز «حکمیت» کند.
ترامپ در سخنرانی روز گذشته خود آب پاکی را ریخت
روی دست آن‌ها که تصور می‌کردند او با داموکلس انتخابات میان‌دوره‌ای عقب‌نشینی
خواهد کرد.
او عقب‌نشینی نکرد. رسما اعلام کرد که نیازی به«تنگه هرمز» ندارد ندارد اما آن‌را برای دنیا باز می‌کند.
رسما بزرگ‌ترین اتحاد
نظامی دنیا«ناتو» را که بیش از ۶۰٪ بودجه‌اش
از سوی ایالات متحده تأمین می‌شود را تهدید به خروج کرد. و رسما تهدید کرد که
جمهوری اسلامی تنگه هرمز را باز نکند جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت را بدون توجه
به عواقب وخیم آن، توامان مرتکب شده و تمام نیروگاه‌های «ایران» را منهدم می‌کند.
هم‌زمان چین که با آغاز جنگ از
نفت ارزان روسیه محروم شده، نفت متعارف خلیج فارس که بیش از ۹۰٪ منابع انرژی‌اش بود تقریبا متوقف شده، پاکستان هم
بدون ذخایر استراتژیک در فقدان نفت دچار بحران شده، به‌علاوه امارات و ۴۰ کشور دیگر تمام تمرکزشان را روی بازگشایی تنگه هرمز و عبور بدون خطر
نفت‌کش‌ها گذاشتند.
در این کارزاربهقول علی معلم دامغانی «علی القصه تنها ماند و
حوض‌اش حوض نقاشی».
یک نکته دیگر این‌که تنها کشوری که۹۰٪ انرژی برق‌اش از نیروگاه‌های هسته‌ای تأمین می‌شود فرانسه است
که آسمان‌اش را به روی پروازهای آمریکا نبسته.
اما «اسپانیا»که هنوز در انرژی‌های
جای‌گزین و پاک، طفل دبستانی محسوب
می‌شود، آسمان‌اش را به روی پروازهای آمریکا بسته، به این امید که میدان‌داران
جمهوری اسلامی کارت سفید یا سیم‌کارت سفیدی هم برای عبور کشتی این کشور به او
بدهند.
او نمی‌داند گوشت فرانسه زیر زبان میدان‌داران جمهوری اسلامی است، اما میدان
اگر بخواهد هم دیگر صدور کارت سفید برای‌اش امکان ندارد. چون دو روز پیش دو نفت‌کش
چینی که زودتر از همه کارت سفید گرفته بود، به محض این‌که به آب‌راهه نزدیک شدند،
با احساس خطر به قرارگاه قبلی خود بازگشتند. مین‌ریزی مانع از عبور همین کشتی‌هایی
است که کارت سفید گرفته‌اند.
القصه کلاف برای همه جهان گوریده شده‌است. با این تفاوت
که آمریکا به‌راحتی می‌تواند این گره را با دست بگشاید. برای
فرانسه و بریتانیا شاید دو یا سه گره باشد. چین چند گره
بیشتر و اسپانیا از چین بیشتر. اما بازکردن کلاف گوریده برای ایران جز به دندان
میسر نبوده و چون دندانی در میدانِ دهان نمانده، چاره را سپرده‌اند به دیپلمات‌ها. اما از دهان بدون دندان شعار دادن و رجزخواندن که بر می‌آید!
مهم«ذوالفقاری» در
نیام نیست، مهم ذوالفقار از
نیام برآمده است که دیگر نیست.
دیروز بالاخره بعد از یک غیبتِ کبری، سروکله «جواد ظریف» ـ که دوست و دشمن به ذکاوت دیپلماتیکی او اقرار دارند ـ پیدا شد و توییتی منتشرکرد و ایسنا هم ترجمه آن توییت که به‌زبان لاتین نوشته‌شده بود را همراه با تصویری از اسکرین‌شات آن بازنشر کرد.
جدای از محتوای توییت، این‌که ظریف دست‌رسی به اینترنت جهانی دارد و امکان ارتباط با سطوحی از قدرت در کشورهای دیگر برای او فراهم است، نشان می‌دهد که اعتماد در حلقه کاملا بسته سخت نظام ترک جدی برداشته، و در این آشفتگی چاره‌ای غیر آن ندیده‌اند که بخشی از محدودیت‌های محافظه‌کارانی مثل «ظریف» که مرضی‌الطرفین داخل و خارج نظام هستند، و در لایه و سطحی دیگر به «حسن روحانی» و از طریق او به پراکماتیک‌هایی در داخل و خارج وصل هستند را بردارند و اجازه بدهند آن‌ها هم تلاش‌هایی در کنار تلاش‌های دیپلماتیکی که از سوی بازی‌گران رسمی کشور صورت می‌گیرند داشته باشند، بلکه خون‌ریزیِ جراحی پیش‌رو کم‌تر باشد. اما سوگ‌وارانه باید گفت برداشتن محدودیت و دخیل‌بستن به ضریح ظریف، اولا در زمانی صورت می‌گیرد که خیلی‌خیلی دیر شده و بعید است که کاری از او ساخته باشد.
دوم منابعی که ظریف می‌توانست از طریق آن‌ها راهی برای چانه‌زنی و زدوبند پشت‌پرده داشته باشد، ـ مثل جان کری ـ از حیز انتفاع ساقط‌اند.
سوم؛ «ظریف» بدون «روحانی» مثل ماشین سوپردولوکس برند یکِ بازار، اما بدون بنزین است. روحانی هم بدون ظریف همین حکم را دارد. در سطح مدیران رسمی نظام هم چندپارگی چنان عیان است که نمی‌شود تصویر روشنی از واقعیت دستگاه سیاسی و اجرای کشور داشت.
مثلا «عراقچی» قادر به اتخاذ مواضع واحد یا چهارچوبی واحد برای مواضع‌اش نیست و بین توییت دو روز پیش و توییت دو روز بعدش کلی تناقض است.
این ابهام در سمت جمهوری اسلامی از روی «پریشانی» و به‌خاطر سوزاندان همه فرصت‌ها و کارت‌های بازیی است، که بارها دل‌سوزان درباره آن هشدار داده بودند و توجهی نشد. ابهام در مواضع «ترامپ» اما «ابهام استراتژیک» برای گم‌راه کردن رقیب است. مثل استتار در دوران جنگ‌های کلاسیک ۵۰ سال پیش که مثلا سرباز باید لباسی رنگ خاک بپوشد که از دور قابل مشاهده نباشد، و در جنگل‌ها لباسی به رنگ سبز که از درختان جنگل قابل تفکیک و تشخیص، و هدفی برای شکار از سوی دشمن نباشد. امروزه جنگ را انسان‌ها مدیریت نمی‌کنند که بشود با رنگ‌به‌رنگی فریب‌شان داد. جنگ را «هوش مصنوعی» و ریزجنگ‌افزارها مدیریت می‌کنند.
اما دیپلماسی را هنوز انسان‌ها مدیریت می‌کنند و انسان یا انسان‌هایی که «پریشان» باشند و خودشان هم ندانند «چه می‌خواهند» یا «چه نمی‌خواهند» به‌ترین کارت بازی برای رقیبی هستند که دقیق می‌داند «چه نمی‌خواهد». ظریف تا ۴ سال پیش این هنر را داشت که بداند چه می‌خواهد، اما الان قادر به تشخیص این‌که چه نخواهد هم نیست.
«شهبار شریف» نخست‌وزیر پاکستان اعلام کرده که در چهارچوب فراهم‌کردن مقدمات این نشست با «مسعود پزشکیان» رئیس‌جمهور ایران یک گفت‌وگوی تلفنی بیش از یک ساعت داشته است. پاکستان و عربستان چند ماه پیش پیمان همکاری امنیتی امضا کردند. این پیمان اندکی پس از آن امضا شد که آتش‌به‌اختیارها با مرزبانان پاکستانی درگیری مختصری پیدا کرده، و پاکستان در پاسخ مواضعی از خاک ایران را کوبید و خوشبختانه عقلایی به رفع‌ورجوع این خودسری پرداختند. اگرچه آن تنش پایان یافت، اما پاکستان با اکثریت اهل سنت و جماعت «جمهوری اسلامی» است، همان‌طور که ایران با اکثریت شیعه «جمهوری اسلامی»!
یعنی هر دو کشور در دو سمت از طیف عقیدتی اسلامی قرار دارند که یک طیف آن تمام هم‌وغم‌اش گسترش «هلال شیعی» و فراهم‌کردن مقدمات ظهور امام زمانی است که طیف دیگر اساسا اعتقادی به وجود آن ندارد. این جدال‌های عقیدتی میان طیف‌های افراطی از هر دو گروه در دو کشور، به شکاف و کینه‌ای کهنه و قدیمی میان این دو کشور دامن زده است. پادشاهی عربستان نیز که خادم‌الحرمین شریفین است، خاطره خوبی از شیعیانِ سنی‌ستیز که عموما مورد حمایت ایران بوده‌اند ندارد، و همین مسئله به شکاف دامنه‌داری میان این دو کشور طی نیم اخیر منجر شده، و این شکاف به‌مرور عمیق‌تر هم شده تا اکنون که ترمیم آن بسیار سخت شده‌است. مصر هم کشوری است که بیش‌ترین انتقادها از پیمان کمپ‌دیوید به آن کشور را، پیش‌تر و بیشتر که عرب‌ها به آن داشته باشند، ایران داشت و هنوز خیابانی در پایتخت ایران به‌نام ستوانی است که «انور سادات» را ترور کرد. و از زمان این نام‌گذاری روابط دو کشور تیره است. ترکیه جدای از همه اختلافات که عموما شباهت به بقیه دارد، و وارث امپراتوری عثمانی دشمن دیرینه صفویان ایران است، از این‌که ایران میز میانجی‌گری را از آنکارا به عمان انتقال داد، کینه شدیدی از ایران به دل گرفته و اگرچه اردوغان تلاش برای مخفی‌کردن آن دارد، اما حزب متبوعش (عدالت و توسعه ترکیه) به صراحت بر زبان می‌آورد. از طرفی با توجه به رفتارهای افراطیون ایران که همین روزها بحث کهنه خروج از معاهده NPT را دوباره در رسانه‌ها داغ کرده‌اند، و فارغ از این‌که این طرح مصوب و تایید بشود یا نشود، همین الان اثر روانی خودش بر سخت‌تر کردن شرایط را گذاشته، نتانیاهو نیز شدیدتر از افراطیون ایران تهدیدها و اولتیماتوم و حملات را گسترده‌تر ادامه می‌دهد، به‌نظر می‌رسد دست‌یابی به توافق به‌شدت دور از دسترس باشد. مفروض بر این‌که توافق قابل حصول باشد، وقتی میانجی‌گران هیچ‌کدام میانه خوبی با ایران ندارند، انتظار چه نتیجه‌ای می‌شود داشت؟ راست می‌گفت جواد ظریف که اینها بلد نیستند دو خط توافق بنویسند. اما آقای پزشکیان که با تلاش همین جواد ظریف رئیس‌جمهور شد، چرا در برابر اینها که کشور را به پرت‌گاه پرت می‌کنند سکوت اختیار کرده‌است؟
آینده نام پزشکیان را در کنار آن‌ها خواهد برد که می‌گفتند: «ما کاره‌ای نبودیم»!
این نطق ۹ آبان ۱۳۶۴ و در شور دوم بررسی مصداق ماده واحده تعیین «رهبر آینده» در زمان حیات «رهبر زنده» مجلس خبرگان است که از سوی علی خامنه‌ای به هیئت‌رئیسه تحویل، و از سوی خود ایشان ایراد شده‌است.
این متن چکیده نطق کامل‌تر است، اما عینا از روی اصل اسناد مذاکرات مجلس خبرگان نقل، و هیچ‌گونه تغییری در آن داده نشده‌است. این نطق در پاسخ به مخالفت برخی از اعضای مجلس خبرگان که انتخاب «رهبر آینده» در زمان حیات «رهبر زنده» را خلاف قانون اساسی می‌دانستند، ایراد، و با رأی اکثریت قاطع به‌عنوان ماده واحده تعیین مصداق رهبری آینده، یا قائم‌مقام رهبری مصوب‌شده و حدود ۴۰ سال از آبان ۶۴ تا بهمن ۶۴ (زمان جان‌باختن رهبر دوم) به‌قوت خود باقی بوده و کماکان هم هست. پرسش مهم این است: چرا «مجلس خبرگان [در این ۴۰ سال] با اعصاب سالم در هنگام فراغت و فرصت، آن وقتی که هیچ فشاری هم وجود ندارد، در طی جلسات گوناگون» اجلاسیه برگزار نکرد تا «بر روی یک شخص به‌عنوان رهبر نظر بدهند»؟ این در حالی است که حداکثر بعد از حادثه ۷ اکتبر و جان‌باختن حسن‌نصرالله، بیم جان رهبر دوم هم می‌رفته و او دست‌کم یک‌سال آخر عمر خود را در پناه‌گاه به‌سر می‌برد. از طرفی نام «مجتبی خامنه‌ای» فرزند دومِ رهبر دوم، از انتخابات ریاست‌جمهوری ۸۴ به‌عنوان جانشین بالقوه رهبر دوم مطرح و به‌مرور و با گسترش فعالیت‌ها؛ خصوصا دائرشدن درس‌های خارج فقه و اصول وی در قم و استفاده از عنوان فقهی «آیت‌الله» برای او در اغلب خبرها به آن دامن هم زده و عمیق‌تر، گسترده‌تر و باورپذیرتر هم شده بود. پرسش مهم دیگر این است که چرا باید انتخاب وی به‌عنوان رهبر سوم «با دستپاچگی ... و در چشم عامه مردم و خارجیها حمل بشود که مجلس خبرگان از روی اضطرار به این نظر رأی داد والا شاید نظر واقعی‌اش هم این نبود.»؟ و بلافاصله این گمان‌زنی به ذهن متبادر می‌شود که احیانا خبرگان هراس داشت اتفاقات در مورد قائم‌مقامی منتظری که تا ۶۴ از نظر عوام و خواص بدون رأی خبرگان شخص دوم مملکت محسوب می‌شد، و در مباحث خبرگان به‌عنوان تنها شخص «منحصر به‌فرد» مصداق رهبری آینده معرفی و موکد شد، اما از مهر ۶۵ آن «مجاهد نستوه، آن فقیه متورع، آن‌که خمینی درباره‌اش گفته بود: «من در او خلاصه‌شده‌ام نه یک‌بار که بارها» ناگهان تبدیل به «شیخ ساده‌لوح، بازی‌خورده عده‌ای منافق، صدای رادیو اسرائیل و ...» شد، در مورد رهبری بالقوه سوم هم تکرار شود. با این فرض چرا مجلس خبرگان طی این ۴ دهه و پس از فوت نسل اول خبرگان و جانشینی دو نسل دیگر به‌جای آن‌ها، فکری به حال لغو یا ابطال آن ماده واحده نکرد؟ و اجازه داد این استخوان همین‌طور تا کنون لای زخم بماند؟ به هر روی با این روش «کج‌دار و مریز» کشور اداره‌کردن، نه به به‌روزی و سعادت دنیوی شهروندان و دولت‌مندان منجر می‌شود، و نه رستگاری آخرت هیچ‌کدام از طرفین را تأمین می‌کند. نه منافع ملی جغرافیای ایران حفظ می‌شود، و نه امینیت حتی آن‌ها که در امن‌ترین برج‌ها ساکن بودند و فکر می‌کردند دست هیچ سلاحی به قول «محمدجواد ظریف» به آن‌ها نمی‌رسد و سلاح‌ها فقط مردم عادی را می‌کشد. یا کشتی‌بانان را سیاستی دیگر باید، یا باید چشم‌انتظار غرق‌شدن کشیی باشیم که تمام قایق‌های نجات آن هم از پیش سوراخ شده است.
روابط عمومی دفتر رئیس دولت‌های یازدهم و دوازدهم در اطلاعیه‌ای، گزارش‌های رسانه‌های خارجی درباره حسن روحانی را تکذیب کرد. به گزارش ایلنا، در این اطلاعیه آمده است: «در روزهای اخیر مطالبی سراسر کذب در دو نشریه آمریکایی و اروپایی منتشر و ادعاهایی بی‌اساس درباره حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران در دوره‌های یازدهم و دوازدهم مطرح کرده‌اند که آن را به‌جای یک گزارش رسانه‌ای، به سناریوهای تخیلی تبدیل کرده است.
روزنامه‌های فیگارو و نیویورک‌تایمز با انتشار اخبار جعلی و با اتکا به منابع مجهول، اعتبار حرفه‌ای خود را زیر سؤال برده و اعتماد به دیگر گزارش‌های‌ِشان را نیز مخدوش کرده‌اند. خبرسازی‌هایی از این دست درباره آقایان دکتر روحانی، دکتر محمدجواد ظریف و دیگر چهره‌های سیاسی و مسئولین کشور را باید در ادامه عملیات روانی منابع آمریکایی و اسرائیلی با هدف ایجاد تردید و نگرانی در افکار عمومی مردم ایران دید که فشار حداکثری از طریق تحریم‌های اقتصادی و تهدیدهای نظامی را تکمیل می‌کند. خیالی‌بودن سناریوهای فیگارو و نیویورک‌تایمز چنان عیان بود که جز در رسانه‌های دست‌اندرکار این عملیات روانی ضد ایرانی، هیچ بازخوردی پیدا نکرد؛ البته این مهم علاوه بر هوشیاری مردم و هوش‌مندی رسانه‌های داخلی، نشانه فاصله زیاد آن رسانه‌ها از واقعیات جاری، سازوکارهای تصمیم‌گیری و مناسبات سیاسی و امنیتی در ایران است.» چند روز پیش فرناز فصیحی خبرنگار ایرانی‌الاصل نیویورک‌تایمز در یادداشتی ادعا کرده بود که رهبری جمهوری اسلامی برای سناریوهای بحرانی احتمالی، به علی لاریجانی دبیر شعام اختیار تام برای هرگونه تصمیم‌گیری درباره سرنوشت کشور اعطا کرده‌است.
گزارش نیویورک‌تایمز طبق معمول از قول «منبع مطلع» گنگ، و بدون اشاره به نام یا جایگاه منبع بود.
یک روز بعد روزنامه فرانسوی فیگارو در گزارشی باز هم از قول «دو منبع آگاه» گزارش داد که تلاش حسن روحانی طی ایام بحرانی دی‌ماه گذشته برای به حاشیه‌راندن خامنه‌ای با کمک مقام‌هایی در مرجعیت قم، مقام‌هایی در سپاه و با کمک محمدجواد ظریف به شکست انجامیده و در ادامه هم به گزارش نیویورک‌تایمز استناد کرده بود که پس از این اتفاق علی خامنه‌ای به علی لاریجانی اختیار تام داده‌است.
در گزارش فیگارو نوشته شده بود که این اتفاقات دور از چشم و بدون اطلاع پزشکیان که مطابق قانون اساسی شخص دوم کشور محسوب می‌شود برای مخفی‌ماندن هرچه بیشتر اقدامات انجام شده‌بود.
محمد غضنفری یک نماینده تندرو مجلس که بارها خواستار اعدام روحانی شده، اظهاراتی شبیه به گزارش فیگارو را بارها در مصئونیت کامل تکرار کرده و اتفاقا ایشان و برخی جریانات هم‌صدا با ایشان از گزارش فیگارو استقبال کردند.
یک اپوزوسیون ساکن آمریکا نیز این گزارش را دست‌آویز تحلیل‌های توهم‌آمیز همیشگی خود کرد و ادعا نمود که فرزند آخرین شاه ایران نیز بخشی از این پازل بوده‌است.
روزنامه فرانسوی «فیگارو» دوشنبه ۲۳ فوریه (چهارم اسفند) به‌نقل از چند منبع مطلع گزارش داد که حسن روحانی در اوج اعتراضات سراسری تلاش کرد علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، را به حاشیه براند اما شکست خورد. به نوشته این روزنامه، علی لاریجانی این تلاش را خنثی‌کرده و از آن زمان اختیارات گسترده‌ای را به‌دست گرفته است. از او به عنوان کسی یادشده که اکنون به‌شکلی اثرگذار کشور را مدیریت می‌کند. منابعی که فیگارو به آن‌ها استناد کرده، گفته‌اند که روحانی این تلاش را در کنار چهره‌هایی از دولت سابق خود، از جمله ظریف، چندین روحانی از شهر قم و افراد مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی رهبری کرده است. در گزارش فیگارو آمده است که پزشکیان، برای جلوگیری از افشای این طرح، از بحث‌ها کنار گذاشته شده و پس از افشای این طرح، ظاهراً روحانی و ظریف تحت بازداشت خانگی چند روزه قرار گرفتند و چهره‌های اصلاح‌طلب نزدیک به آن‌ها بازداشت موقت شدند. نیویورک تایمز یکشنبه در مقاله‌ای به‌قلم فرناز فصیحی گزارش داده بود که لاریجانی، پس از سرکوب آن‌چه ـ یک کودتای داخلی ـ توصیف شده، قدرت بیشتری گرفته است.
اگرچه «دنی سیترینوویچ»پژوهش‌گر برنامه ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل هشدار داده که گزارش‌های دریافتی از ایران و منتشرشده در خارج از کشور «باید با شک و تردید بررسی شوند»، اما ظاهرا ذوقِ زودتر و بیشتر دیده‌شدن برخی رسانه‌ها، مانع از آن می‌شود، اندکی در بازنشر خبر‌های عموما «به‌نقل از یک منبع» تأمل کنند.
کدهایی که فیگارو در این گزارش به‌آن‌ها اشاره کرده درست، اما ناقص است. علی‌لاریجانی پیشینه سپاه دارد، اما جز یکی دو سال ابتدای جنگ، بقیه عمر بعد از انقلاب‌اش را یا در دانشگاه بوده، یا مجلس و مدت کوتاهی هم در شعام.
از این زاویه جایگاه هیچ شخصیت زنده فعلی با «حسن روحانی» برابری نمی‌کند. حسن روحانی زمانی در کنار احمد خمینی نماینده رهبر در شعام، و از آن زمان تا پایان دوره ریاست‌جمهوری‌اش یک پای ثابت و با جایگاه ارشد این شورا بوده‌است.
پیش از این اما او بعد از هاشمی تقریبا نفر دوم جنگ در فرماندهی پدافند شناخته می‌شد. بعد از جنگ با حفظ سمت دبیری شعام چندین دوره نائب‌رئیس اول مجلس ـ آن‌هم در طوفان بحران‌های دهه ۷۰ ـ بوده‌است.
لاریجانی از این دید‌گاه قابل برابری با روحانی نیست. از طرفی روحانی جدای از شخصیت دیپلماتیکِ خودش، یک مشاور دیپلماتیک برجسته به‌نام «ظریف» دارد که به جرأت می‌توان گفت: هیچ دیپلماتی به‌اندازه او به ظرافت‌های کار دیپلماسی و شاه‌راه و کوچه و بن‌بست‌های آن آگاه نیست.
روحانی آن اندازه زیرکی هم دارد که اگر پزشکیان را بی‌خبر بگذارد، به «لاریجانی» خبر بدهد. هرچند که می‌داند روحانیت سنتی قم دل‌خوشی از میرزا هاشم آملی و فرزندان‌اش ندارند و حتی حساب مصطفی محقق داماد، را از هم از دامادی این خانواده جدا می‌دانند، اما متوجه همین جایگاه نیم‌بند لاریجانی‌ها هست، و هنوز جوهر مراودات پشت‌پرده او با علی در تصویب برجام که خشم مخالفین امروز قالیباف را هم بی‌نصیب نگذاشته، خشک نشده‌است.
با این وصف لاریجانی اگر قرار بود قدرتِ «فصیحی» بگیرد، صلاحیت او برای ریاست‌جمهوری رد نمی‌شد. و اگر به‌قول آقای خامنه‌ای آن اتفاق «جفا» بود، لاریجانی این‌همه آن ـ به‌تعبیر رهبری «جفا» ـ را بولد و برجسته، و با توسل آن علیه نظام و له خودش مظلوم‌نمایی نمی‌کرد، تا ۳ سال بعد و پس از مرگ ناگهانی ابراهیم رئیسی دوباره در بر پاشنه رد صلاحیت‌اش بچرخد.
از یک زاویه دیگر اگر فرض بگیریم مقدمات فیگارو درست، و لاریجانی به‌داد نظام رسیده‌است. با این فرض، لاریجانی به داد نظامی که دو بار پشت سر هم او را «صالح» هم تشخیص نداد نرسیده، بلکه مثل همیشه تلاش نموده است از این نمد کلاهی برای سر خود دست‌وپا کند، اما نمی‌داند سرنوشت محتوم این «کلاه دل‌کش» «ترک سر» خواهد بود.
حاکمیت اگر حصر کروبی و موسوی و رهنورد برای‌اش آن‌قدر هزینه گزاف نداشت، روحانی را نه اکنون، که پس از ریاست‌جمهوری، و نه موقت، که دائم «محصور» می‌کرد. آن هم با آن‌همه درخواست محاکمه و اعدام او و ظریف از سوی «دلواپسان» که حتی خلاف رویه تقدس لباس روحانیت، بارها کاریکاتورهایی از روحانی با لباس زندان و عمامه بر سر منتشرکردند.
اما نه روحانی محاکمه شد، نه طراحان و بازنشرکنندگان آن کاریکاتورها.
ظرف شکننده‌ای سوزان «لیلی» در دست است، نگه‌دارند، دست می‌سوزد، بیندازند می‌شکند و دل می‌سوزد.
«امیرحسین ثابتی» نماینده رادیکال مجلس شورای اسلامی ـ که همه او را از خود می‌دانند و او خود را مستقل می‌داند ـ با تلویزیون اینترنتی جدال به مدیریت «علی علیزاده» معروف به علیز گفت‌وگو کرده‌است. چند نکته قابل تامل در این گفت‌وگو وجود دارد: ۱. هنوز چند ماهی از توهین بی‌سابقه مستقیم علیز به نظام، و بی‌ادبانه غیرمستقیم به خامنه‌ای در تلویزیون جدال نگذشته، که در آن شفاف گفت: «آقای جمهوری اسلامی تو که نمی‌توانی تنبانت را بالا بکشی، غلط می‌کنی ادعای آقایی منطقه می‌کنی»، ثابتی و رسایی بدون کمترین هراس و تعقیب از اتهام تبلیغ علیه نظام و گفت‌وگو با رسانه‌های معاند با جدال مصاحبه می‌کنند. این یعنی استاندارد دوگانه در تعریف متهم و مجرم و اتهام و جرم. ۲. در این گفت‌وگو ثابتی ادعا کرده که فقط بالاشهری‌ها از توافق برجام خوشحال شدند. فارغ از خطاهای مکرر روحانی و ظریف در برنامه اقدام جامع موصوف به برجام که علی‌اکبر ناطق‌نوری حرأت کرد و گفت: «رهبری در جریان صفر تا صد برجام قرار داشت»، ولی اینها چنین جرأتی نداشته و ندارند، برجام اگر آورده‌هایش در چاه ویل جاه‌طلبی‌ها ریخته نمی‌شد، باعث خوشحالی همه مردم ایران بود.
۳. آقای ثابتی که غیرمستقیم بالاشهری‌ها را تحقیر می‌کند و خوشحالی‌شان را فاقد ارزش می‌داند، خودش ساکن خیابان پاسداران از مناطق بالای شهر و گران‌قیمت تهران است.
۴. در برجام ما دردمندانِ رنجورِ پایین‌شهر و دهاتی، بسیار بیشتر خوشحال شدیم، مثل این خانم (مژگان خطیبی) بیمار که مبتکرانه برای حس و لمس یکی از آورده‌های برجام، از حضار خواست لحظاتی نفس‌ِشان را حبس کنند تا درد او و درد همه دردمندانی که تحریم درد آن‌ها را به مرگ پیوند زده را درک کنند.
حسن روحانی می‌خواست برجام را مصادره، و به‌نام خودش سند بزند. برجامی که به تاکید مکرر نمایندگان فعلی و دوره‌های گذشته مجلس، با میان‌داری «علی لاریجانی» کم‌تر از ۲۰ دقیقه از تصویب مجلس و سپس شورای نگهبان گذشت، ابدا نمی‌توانست تاییدیه در سطوح عالی نظام و رهبری را نداشته باشد.
اما وقتی رهبری احساس کرد قرار است موفقیتی به‌نام و کام حسن روحانی ـ که هم سودا و هم قابلیت رهبری را دارد ـ باشد، ناگهان یادش افتاده که چندین شرط را در توافقی که بسته و امضا و اجرا شده، نگنجانده‌است.
همین تذکر کافی بود که هواداران هسته سخت قدرت تمام تلاش خود را به‌کار گیرند که پیش‌بینی‌های رهبری که قبل از آن هم گفته بود «به غربی‌ها اعتماد ندارد» را محقق کنند.
پس ابتدا مانع از هرگونه سرمایه‌گذاری غربی در کشور به دستور رهبری شدند، سپس مانع از خرید هواپیما از شرکت آمریکایی بوئینگ باز به دستور رهبری شده و دست آخر مانورهای موشکی با شعار محو اسرائیل که می‌تواند بهانه به طرف‌های غربی بدهد را در دستور کار قرار دادند.
حتی بدتر از اینها وقتی ترامپ قدرت را در آمریکا به‌دست گرفت و درخواست کرد طرف ایرانی دوباره همان قرارداد را با تغییراتی مختصری به امضای ایشان برساند موافقت نکردند تا ترامپ از برجام خارج شد.
بعد از این باز هم روزنه‌هایی برای بازگشت به برجام در زمان بایدن گشوده شد، اما رئیسی با ادعای این‌که ما توافق بهتری خواهیم داشت، از توجه به آن خود‌داری کرد.
حالا مردم ایران مانده‌اند و میلیاردها دلار زیان از یک طرف و عدم‌النفع از طرف دیگر که مهم‌ترین دلیل آن «جاه‌طلبی» و رقابت‌های درون هسته سخت قدرت بود و همین رقابت‌ها نهایتا به پشیمانی شدید‌شان خواهد انجامید.
در پاسخ به درس‌های جنگ ۱۲ روزه ارادت و عرض ادب به پیشگاه استاد مراغه‌ای عزیز اجازه می‌خواهم جسارتا چند خطای خودم را در پیشگاه حضرت‌ِعالی بازگو کنم و راهنمایی و اصلاح شایسته آن‌را از محضر شریف‌ِتان دریابم: ۱. اهالی ۱۸ استان شمالی ایران ـ که اکنون جزء ایران نیستند و جماهیری از اتحاد جماهیر شوروی سابق بودند و اکنون جماهیر، یا کشورهای مستقلی هستند ـ هیچ‌کدام «طالب» تجزیه از ایران نبودند. اما در نظر شیخ جعفر کاشف‌الغطا یا ملامحمد مجاهد «استقلال» معنا نداشت و باید با ناخداباوران «جهاد اولیه» کرد. (۱) قائم مقام فراهانی اما به «استقلال» باور و اعتقاد عمیق داشت. به‌همین دلیل به فتحعلی‌شاه گفت: «جنگ ۶ کرور با ۶۰۰ کرور نه شرط عقل باشد.» همین آدم را همان علما تکفیر کردند. ولی وقتی پای فتحعلی‌شاه در گِل ماند و روسیه‌ی همیشه متجاوز، تا تبریز آمد، همین قائم‌مقامِ تکفیرشدهِ به داد رسید و به‌قول حضرت سعدی به «تدبیر»ِ ترکمنچای، قوای روس را از تبریز عقب راند.
عمری است می‌گویند ترکمنچای خائنانه، اما نمی‌گویند: اگر «لااله» گلستان خائنانه نبود، نیازی به انشاء «الی‌الله»ِ ترکمنچای به‌قلم قائم مقام برای صیانت از آن‌چه مانده بود نمی‌شد. ۲. همین الان در «بوموسی»، هم تبعهٔ ایرانی، هم تبعهٔ امارات ساکن‌اند. ایرانی‌ها از کمترین امکانات زیستی محروم، ولی اماراتی‌ها، حتی غذای رایگان دریافت می‌کنند. در این میانه اگر از «ایرانیان» ساکن بوموسی بپرسند: می‌خواهید تبعه ایران باشید، یا امارات؟ رهاکردن همه امکانات، حتی غذای رایگان، به بی‌امکاناتی در حد مطلق، نه شرط عقل باشد. (در این‌باره گفت‌وگویی از جاودان‌یاد داوود هرمیداس باوند با روزنامه مردم‌سالاری هست که احتمالا با جست‌وجو در اینترنت قابل دسترس باشد)
پس گناه تجزیه‌طلبی آن‌ها بر گردن قائم‌مقام‌ها نیست، بر گردن ملامحمد مجاهدهاست که چراغی که به خانه یک بلوچ اهل‌سنت رواست را، به مسجد و پادگان‌های ساکنان غزه می‌برد، که علاوه بر سنی‌بودن، ناصبی هم هستند. نه شیعه‌بودن گناه است نه اهل سنت و جماعت‌بودن، اما در هرم نیازهای «مازلو» ضروریات اولیه زندگی اولویت بسیار بیشتری از عشق به وطن و معنویت و باور به خدا و ... پادگان و موشک و انرژی‌‌هسته‌ای (بمب) دارد. فرض بگیریم مازلو کافر بود و حرف کافر سندیت ندارد. هم مولی علی و هم پیامبر اسلام ۱۴۰۰ سال پیش فرموده‌اند در خانه‌ای که فقر باشد، جا برای دین نیست. ۳. از مدافعان عرب صدام، منهای سوریه در جنگ ۸ ساله فرمودید. برادر بزرگ بنده، مقتول همان جنگ ۸ ساله بعد از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ است. یعنی ۱۷ مرداد ۶۷ در «بانه» که برای من ارض مقدس است جان به جان‌آفرین تقدیم کرد. حدود یک‌سال پیش از آن (تیر ۶۶) قطعنامه ۵۹۸ صادر و عراق بلافاصله می‌پذیرد. در همان ایام یک دیپلمات آمریکاییِ دوست با «ظریف» (که دیپلمات ایران در سازمان ملل بود) به ایشان توصیه می‌کند که شما الان دست بالا را دارید، قطعنامه را بپذیرید. اگر نپذیرید، اتفاقاتی در شُرُف وقوع است که گذشت زمان شما را مجبور به نشستن سر میز از موضع ضعف خواهد کرد. آیت‌الله خمینی تنها دو هفته پیش از پذیرش قطعنامه گفته‌بود: «امروز تردید به هر شکلی خیانت به اسلام است، غفلت از مسائل جنگ، خیانت به رسول‌اللّه (ص) است». قبول قطعنامه ۵۹۸ درست ۱۵ روز بعد از ساقط‌شدن هواپیمای مسافربری ایران به دست آمریکا صورت گرفت. اما خیلی پیش از اینها هم از این مدل رجزهایی که امروز خوانده می‌شود، خوانده می‌شد:
بهمن ۶۰ شاه اردن در یک سخنرانی رسما اعلام کرد: برای جنگ با ایران، یک ارتش ۳۵ هزار نفری به عراق اعزام خواهد کرد! هاشمی رفسنجانی پس از پایان جلسه شورای عالی دفاع در شب ۱۰ بهمن گفت: «ما از این که اردن وارد جنگ بشود استقبال می‌کنیم زیرا شاه حسین قبل از صدام مستحق سقوط است.» اما ۵ مرداد ۱۳۷۶ نعمت‌زاده وزیر صنایع وقت، به‌نمایندگی از همان هاشمی از همان ملک حسین برای سفر به ایران و شرکت در ۸ امین اجلاس سران کنفرانس اسلامی دعوت کرد. ۴. هنوز جوهر سخنان سخیفانه «مهدی طائب» رئیس قرارگاه عمار خشک‌نشده که فرمایش فرموده‌بوده: «برای ما حفظ روسیه از حفظ خوزستان مهم‌تر است.»
اما من هرچه گشتم از مدافعان امروز وطن و میهن، مخالفت یا اعتراضی به آن سخنان ندیدم. نه که نباشد، اما جوهر آن‌قدر ضعیف بوده که زود خشک‌شده. سرنوشت سوریه نیازی به گفتن ندارد. ۵. نه سلطنت‌طلبم، نه پادشاهی‌خواه (گنجشک رنگ‌شده سلطنت‌طلبی که به‌جای قناری به‌فروش می‌رسد)، نه اصلاح‌طلبم، نه اصول‌گرا، نه ارزشی و انقلابی‌ام، نه مصافی و رائفی‌پوری. به‌قول مرحوم صائب: «مرد مصاف در همه جا یافت می‌شود/در هیچ عرصه مرد تحمل ندیده‌ام». برایم قبل از هر چیز «انسان» موضوعیت دارد. با این مقدمه حافظ اسد که در جنگ ۸ ساله کنار صدام قرار نگرفت، نمک کمک‌های پهلوی زیرزبانش بود. برعکس پسر نمک‌به‌حرامش، نمک‌شناس بود. ۶. همه این سخنان خام از من، که در بین سطور پخته یا به تعبیر جاودان‌یاد باستانی پاریزی «خشت‌های پخته»ِ خوانده از تاریخ به پیشگاه حضرت‌ِعالی تقدیم شد، از باب سهوالقلم و «النصحة لائمة المسلمین» بود و هزاران هزار بار پیش آن به‌خاطر جسارت عذر و پوزش خواهم. بنده کمترین علی مصلحی پانوشت (۱) عبدالهادی حائری. نخستین رویارویی‌های اندیشه‌گران ایران: با دو رویه تمدن بورژوازی غرب، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۲ص۳۷۷- ۳۷۸
«جمهوری اسلامی» برخلاف باطن خالی‌اش، سخن‌گویِ بلندگو بسیار دارد، و هر سخن‌گویی وظیفه دارد، بخشی از مواضع حکم‌رانیِ درماندهٔ حالِ حاضر را منعکس کند. این مواضع طیفی «از صفر تا صد» را در بر می‌گیرد.
به‌خاطر همین استاندارهای صدگانه، طی ۴ دهه گذشته، این نظام نتوانسته متحدِ دائمیِ مطمئنی داشته باشد. مگر استعمارگران چپ، و در راس آن‌ها چین و روسیه. زمانی «آیت‌الله خمینی» رسما به این «استیصال» اعتراف و گفته بود که ما از روی «بی‌دوستی» به سوریه و «حافظ اسد» می‌گوییم دوست. حالا همان «اسدها» که سال‌ها از پستان پرشیر جمهوری اسلامی دوشیدند و نوشیدند هم، دیگر نیستند و بر جای‌ِشان نمایندگان «داعش»ی تکیه‌زده‌اند که در جمهوری اسلامی بارها جشن نابودی‌ِشان گرفته‌شد. (+)(+)(+)(+) و ... القصه! امروز که جمهوری اسلامی نمی‌تواند به‌سازهایِ قبلیِ داخلی برقصد، از طرفی رقصیدن به ساز نهادهای رسمی بین‌المللی و خارجیها هم برای‌َش به‌شدت به‌خاطر اشتلم‌های قبلی دشوارشده، مجبور است هر سخن‌گویی را برای رقصی به ساز یک دولت خارجی کوک کند، و دل‌خوش باشد که «این نیز بگذرد.» غافل از این‌که شیرازه کار چنان از هم پاشیده که دیگر نمی‌شود دختر «سرلشکر شادمانی» را مثل «حاج داوود کریمی» زندان انداخت، که صدا از سنگ هم درنیاید، آن‌زمان‌ها گذشت. اکنون جمهوری اسلامی، هم گرفتار هزینه‌های هدررفته مالی در سوریه است، هم گرفتار داغ‌دارانِ بازماندهٔ به‌اصطلاح «مدافع حرم»، هم دیگر نه حرمی دارد و نه حرمتی. از سویی، هم گرفتار آژانس بین‌المللی انرزی اتمی است، هم داموکلس «مکانیسم ماشه» بالای سرش. نه می‌تواند سرش را بالا نگه دارد، نه می‌تواند پایین بیاورد. جمهوری اسلامی مستاصل و درمانده، بر سر دو راهی نیست که این یا آن را انتخاب کند. بر سر «صد راه» است و هر راه، هزاران مخاطره دارد و هیچ‌کدام هیچ‌سودی ندارد. اگر در تاریخ مصداق روشنی برای «بازی باخت‌باخت» یا «دوسر باخت» پیدا نمی‌شد، قرن بیست‌ویکمی‌ها این بخت را دارند که مجسمه این بلاهت را در وجود عینی جمهوری اسلامی و دیکتاتور حقیر آن «علی خامنه‌ای» مشاهده کنند. علی خامنه‌ای، تا با تهدید نامتحد استراتژیک‌اش «چین» درباره مواضع‌اش در قبال عربستان سعودی روبه‌رو نشده بود، فریاد می‌زد: «در دنیای اسلام یک عدّه انسان‌های بی‌ارزش و نالایق و پست، سرنوشت برخی از جوامع اسلامی را در دست گرفته‌اند؛ مثل سعودی و امثال اینها». یا سگ‌های هار و روضه‌خوان او، روضه‌ها خوانند و شعر و نماهنگ‌ها ساختند که «این آل‌سعود آینه مکر یهود است/چون روز فرج مهلکه آل‌سعود است/آن روز که مکه شود آزاد چه زود است/اینها نفس آخر این آل‌سعود است»
این سخنان را بارها علی خامنه‌ای با صدای بلند و از تریبون‌های مختلف تکرار کرد، اما وقتی با تهدید چین روبه‌رو شد، در کمترین زمان ممکن، سفارت بسته‌شده‌اش در ریاض را بازگشود و برای همان‌هایی که بارها «بی‌ارزش و نالایق و پست»شان خوانده‌بود، فرش قرمز گسترد و حتی وقتی عربستانی‌ها گفتند حاضر نیستند زیر عکس قاسم سلیمانی بایستند، در یک حقارت تاریخی، بلافاصله سالن برگزاری آیین بازگشایی سفارت عربستان را مطابق میل آن‌ها تغییر داد. همین مرحوم آقای «امیرعبداللهیان» که در نخستین سفر خارجی خود، خلاف پروتکل‌های رسمی حاضر نشده‌بود در جایگاه وزرای خارجه کنار وزیر خارجه عربستان بایستد، بعدا هم با افتخار گفته‌بود: در «جای خودمان» ایستادیم، یک سال بعد مجبورشد برای برگرداندن نتیجه یک بازی فوتبال که به‌خاطر قراردادن تندیس «قاسم سلیمانی» در ورزش‌گاه با اعتراض مهمان عربستانی روبه‌رو شده بود، به همین وزیر خارجه التماس کند و بعد هم اعلام کند که بازی انجام خواهد شد.
اما بازی انجام نشد، نتیجه طی یک پروسه تنبیه انضباطی ۳ بر صفر به سود تیم عربستانی اعلام شد، و از همه مهم‌تر جمهوری اسلامی مجبور شد هزینه‌های تیم عربستانی و جریمه انضباطی را هم بپردازد. بعد از آن هم تندیس‌های قاسم سلیمانی شبانه از ورزش‌گاه‌ها حذف شد. این استیصال سابقه دیرینه دارد و در تمام ۴ دهه گذشته فقط برای مردم ایران هزینه داشته و تمام. مدیران کشوری و لشکری دوره رهبر اول نظام می‌ترسیدند «حقیقت» را به او بگویند. به‌دروغ تمام «شکست»ها در جنگ را برای او «پیروزی» جلوه می‌دادند. حتی کلاه‌های بزرگ سرش می‌گذاشتند. به‌دروغ ادعا می‌کردند جوانی بسیجی نارنجک به‌خودش بسته و خودش را زیر تانک انداخته و شهید‌شده و او پیام صادر می‌کرد که: «رهبر ما آن طفل ۱۲ سالهای است که با قلب کوچک خود که ارزش‌َش از صدها زبان و قلم ما بزرگ‌تر است، با نارنجک خود را زیر تانک دشمن انداخت و آن‌را منهدم نمود و خود نیز شربت شهادت نوشید».
نه فقط بعد از مرگ آیت‌الله خمینی، بلکه زمانی که سازنده این تخیل دروغین درگیر سرطان، دست از دنیا شسته‌بود، بهتر دید که اعتراف کند او این دروغ را ساخته و خمینیِ ساده‌انگار و زودباور که «عبدالکریم سروش»دانشمند‌ترین رهبر تاریخ ایران می‌خوانَدش، هم آن‌را باور کرده و بر اساس‌اش پیام صادر کرده بود. بدون این‌که اندکی تامل کند که برای انفجار تانک لازم نیست کسی زیر تانک برود. همین خمینی، دو هفته مانده به قبول قطعنامه ۵۹۸ هرگونه سخن‌گفتن از صلح را در حکم جنگ با رسول خدا احصا کرده، و دو هفته بعد خودش به تعبیر خودش به جنگ با رسول‌الله رفت، قطعنامه را پذیرفت و جام زهر را نوشید. البته بسیاربسیار دور و دیر، و پس از سال‌ها هزینه‌دادن و بیش از ۲۰۰ هزار کشته و چند میلیون آواره و آسیب‌دیده و داغ‌دار و سوگ‌وار. همو که وقتی زنده بود، از زندگی زاهدانه و تقسیم‌کردن یک دستمال کاغذی به ۴ قسمت و استفاده ۴ باره از یک دستمال کاغذی‌اش می‌گفتند، وقتی مرد، برایش کاخ‌مقبره ساختند از پول همین ملتی که تازه فروپاشی اقتصادی‌ِشان داشت آغاز می‌شد. نکته دردناک این‌که، در مجلس سوم طرحی ارائه می‌شود که به‌جای برگزاری آیین‌های سوگ‌واری سالگرد برای خمینی، سالی چند ده دستگاه خانه برای فقرا بسازند که طرح با مخالفت شدید «مجید انصاری» که برادرش تولیت آستانه حرم را بر عهده داشت، روبه‌رو شده و از دستور کار خارج می‌شود. با ذکر یک خاطره از دیپلمات زبان‌دان، هوشمند، دنیاگشته و دنیادیده که البته «حقارت ذاتی» مانع از به‌کارگیری این همه نبوغ او به نفع مردم ایران شد، نوشته را پایان می‌‌دهم. محمدجواد ظریف از دیپلمات‌های فعال ایران در ماجرای قطعنامه ۵۹۸ گفته که در یکی از جلسات مهم با نماینده‌ی ژاپن، دو ساعت بر سر خواسته‌های ایران چانه‌زده، اما در پایان دیپلمات ژاپنی گفته: «اگر من به شما تضمین بدهم که من تمام درخواست‌های شما را عمل می‌کنم، شما حاضری قطعنامه را بپذیری؟» ظریف می‌گوید: «با سردرد عجیبی از آن‌جا بیرون آمدم. چون نمی‌توانستم بگویم می‌پذیرم. اجازه نداشتیم. تقریبا یک ساعت از این دو ساعت را معلق زده‌بودم که بگویم مثلا همکاری می‌کنیم… ولی او می‌گفت به من بگو آره یا نه… و من هم اجازه نداشتم این را بگویم.» (دیپلماسی ایران و قطعنامه ۵۹۸، ص۲۰۱) اکنون نیز در بر همان پاشنه می‌چرخد. اکنون «دنیا»، به‌جای «ژاپن» از «عراقچی» می‌پرسد که اگر تضمین بدهیم که تمام درخواست‌های شما را عمل می‌کنیم، شما حاضرید مذاکره کنید؟ و عراقچی مستاصل است از پاسخ. باید معلق بزند، چون نمی‌داند پاسخ چیست. چون پاسخ را هیچ‌کس نمی‌داند. چون تجربه برجام را دارد که به دستور رهبری انجام‌شد، و بعد همین رهبری زیر همه تعهدات و تضمین‌ها زد، و وقتی کار خراب شد، شانه خالی‌کرد و ظریف و روحانی و … را مقصر دانست و سگ‌های هار خودش را رها کرد تا به جان آن‌ها بیفتند. او و نمایندگانِ مواضعِ مختلف و متضاد جمهوری اسلامی، از چنان سرنوشتی می‌ترسند، اما این‌بار دنیا منتظر معلق‌بازی جمهوری اسلامی نمی‌ماند. منتشرشده در پایگاه خبری تحلیلی زیتون
نامه سرگشاده رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس ششم به رئیس‌جمهور پزشکیان راه برون‌رفت از وضع بغرنج کنونی؛ بازگشت به صلح با جهان و انسان؛ این بنیاد دعوت قرآن است (نحل آیه ۱۲۵تا ۱۲۷و آل‌عمران ۶۴) رئیس‌محترم جمهور جناب آقای دکتر پزشکیان با سلام و احترام صلح و آزادی و دموکراسی و قانون، چیزی بود که ملت ایران در مبارزه برای مشروطیت، در راه آن قربانی‌های رقت‌انگیز بسیار داد، که بخشی از آن‌را می‌توان در کتاب «جان‌باختگان مشروطیت» دید، و در نهایت ملت ایران در ۱۲۸۵ اولین مجلس شورای ملی را تاسیس کرد و بر قدرت مطلقه شاه تحمیل نمود و دست شاه و عمله‌واکره اورا برای تجاوز به حریم زندگی خصوصی مردم، و مال و جان و ناموس آنان بست. و تصمیمات او را در مسائل کلی کشور، مشروط و محدود ساخت.
اما برخی از سنت‌گرایان بی‌فرهنگ و نادان، آزادی را فهم نکردند و آن‌را با هرج‌ومرج یکی پنداشتند، و فترتی پیش آمد و استبدادی ۵۰ ساله حکومت را به‌دست گرفت و یک‌بار دیگر انقلابی بر علیه استبداد شکل‌گرفت تا آزادی و قانون را حاکم سازد. و وضعیتی پیش آمد که حاصل تلخ آن‌را امروز همه لمس می‌کنند، و یک‌بار دیگر سیاست‌ها و مدیریت نادرست، کار را به‌آن‌جا رساند، که اسرائیل و آمریکا جرأت یافتند که به خاک پاک ایران تجاوز کنند، و بی‌رحمانه شخصیت‌های بزرگ نظامی و علمی و کودکان و زنان و بی‌گناهان ایران‌را به‌شهادت برسانند و به ایران پیشنهاد تسلیم نمایند و ملت ایران با انسجام و اتحاد در مقابل آنان ایستادند و توهمات و خیالات آنان را برای به‌هم پاشیدن ایران به خاک سیاه نشاندند. من قبل از این‌که راه‌حلی برای برون‌رفت از وضع موجود ارائه کنم، توجه خواننده عزیز را به مصاحبه «محمد حسنین هیکل» روزنامه‌نگار مصری با نخست‌وزیر ژاپن جلب می‌کنم که در حدود ۵۰ سال قبل انجام شده‌است، و خواننده عزیز را به صبوری در خواندن این گفتار دعوت می‌کنم.
هیکل از تاناکا نخست‌وزیر ژاپن می‌پرسد که: آیا قدرتی بزرگ مثل ژاپن ممکن است بدون سلاح هسته‌ای و ارتشی بزرگ وجود داشته باشد؟
نخست‌وزیر ژاپن می‌گوید: «ژاپن از تولید سلاح هسته‌ای ممنوع است و ما از طرف خود از این ممنوعیت بسیار خرسندیم و آن‌را مغتنم می‌شماریم و درباره‌اش فکر نمی‌کنیم. آن‌چه می‌خواهیم این‌است که از مبارزه‌های بین‌المللی برکنار باشیم.
ما می‌خواهیم قدرتی اقتصادی باشیم، بدون رنگ سیاسی. کمک‌های خود را به کشورهای در حال توسعه زیاد خواهیم کرد، و می‌خواهیم هیچ شرط سیاسی‌ای بر آن در نظر نگیریم. برخلاف آمریکا و شوروی که شرط سیاسی دارند». هیکل باز هم تاکید می‌کند که ژاپن قدرت عظیم اقتصادی است، رشد آمریکا ۳٪ و رشد شوروی (در آن زمان) ۶٪ در حالی‌که رشد ژاپن بین ۱۰ تا ۱۴٪ است. در حالی که گمان می‌شد که رشد اقتصادی ژاپن در سال ۱۹۷۰ متوقف می‌شود، تولید ملی ژاپن به ۲۰۰ میلیارد$ بالغ گردید و در سال ۱۹۷۵ به ۴۰۰ میلیارد$ می‌رسد و در ۱۹۸۰به ۸۰۰ میلیارد $ می‌رسد، این تولید اکنون به‌اندازه تمام دولت‌های عضو مشترک اروپا است و گویا به‌طوری که می‌گویند مرزهای طبیعی آن به آسمان خواهد رسید. (در همین سالهای اخیر مازاد تجارت ژاپن به آمریکا طبق آمار معروف، ۳ هزار میلیارد $ بوده‌است) در جای دیگری، هیکل می‌گوید: آیا راهی برای امنیت جز بازدارندگی وجود دارد؟ و مسئول ژاپنی می‌گوید: بله. راه دیگر همکاری است و این اقدامی است که ما با چین انجام دادیم و بدین صورت مصالحه کردیم. (میعاد با خورشید ـ حسنین هیکل) قرآن مجید داستان دو پسر آدم را چنین نقل می‌کند و آن‌را به انسان درس می‌دهد: یک پسر برای زیاده‌خواهی و از روی حسادت، به برادر می‌گوید: لاقتلنّک؛ تو را می‌کشم! و برادر جواب می‌دهد: لئن بسطتَ یدک لتقتلنی، ما أنا بباسط یدیّ لأقتلک؛ اگر تو برای کشتن من دست درازکنی، من به سوی تو دست دراز نمی‌کنم. پیامبر گرامی اسلام، با عفو و گذشت بزرگ‌ترین و خبیث‌ترین دشمنان خونی خود را به همراهان و دوستان بدل کرد، و آنان را به صف مسلمانان ملحق ساخت و تسلسل جنگ و خون‌ریزی و قصاص را متوقف ساخت. و این از بدیهیات تاریخ است.
بر خلاف جاهلان مغرض، که دفاع ِ ناچار را دلیل خشونت می‌گیرند و اسلام را دین خشونت به‌حساب می‌آورند، و اسلام‌شناسان اولیه، اسیر تاریخ قرار می‌گیرند و متاسفانه این پایه‌ی تفکر بخش عظیمی از مسلمانان قرار می‌گیرد، و اشتباه بزرگی در فهم پیام قرآن است که صریحاً صلح و احترام با مخالف را پایه‌ی دعوت و پند قرار می‌دهد. من سلاح متعارف را ممنوع نمی‌دانم، اما سلاح هسته‌ای را موجب شیوع آن می‌شناسم که ناامنی و حتا نابودی بشریت را در پی خواهد داشت. زیرا اشخاصی به این سلاح، مسلح خواهند شد که هیچ مسئولیتی در برابر بشریت قائل نیستند و علت حرمت آن توسط رهبری، قطعاً چنین تفکری است و تعجب است از نادانانی که به عنوان بازدارندگی آن‌را توجیه و تشویق می‌کنند. راه‌کاری که اینجانب برای برون‌رفت از این بلاتکلیفی و وضعیت بغرنج و مشوش اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و اخلاقی، و به‌خصوص سیاسی (نه جنگ، نه صلح) که عامل اصلی این وضعیت است و کل کشور را قفل‌کرده و کارخانه‌ها به‌درستی کار نمی‌کنند و کارگاه‌ها راکد و نیمه‌راکداند و معاملات و داد‌وستد همه‌چیز، معطل است و مردم راحت سر بر بالشت نمی‌گذارند، قابل تصور و قابل عمل است و حلال مشکلات خواهد بود.
راهکار این است که رئیس‌جمهور که امین ملت و از اعتماد نسبی ملت برخوردار است، و مورد اعتماد رهبری است، با اختیارات کامل و با مشاورانی مجرب و دانا، مانند دکتر محمدجواد ظریف و سیدعباس عراقچی و دیگرانی همچون آنان که بردن نام‌شان طولانی خواهد شد، با آمریکا وارد مذاکره شوند، و از مانورهای آن‌چنانی ترامپ هراسی نداشته باشند، و سیاست صلح با جهان و انسان با هر عقیده و مذهب و فکر و دست‌برداشتن از ستیز با غرب و استکبار و ترک مخاصمه با اسرائیل و ترک شعار محو آن، و دست‌برداشتن از دخالت نظامی در کل کشورها و به‌خصوص کشورهای خاورمیانه و دست‌برداشتن از غنی‌سازی اورانیوم که تا‌کنون هزینه عظیمی بر دوش کشور نهاده، و سودی جز بهانه برای جنگ و تحریم و حمله نداشته است، و به‌طور موقت تا جلب اعتماد بین‌المللی، بازگذاشتن دست آژانس انرژی اتمی در بازرسی را جداً دنبال کنند. صرف‌نظر از نتانیاهو که هواهای بسیاری برای نابودی ایران در سر دارد و متاسفانه جاهلانی از ایرانیان را هم دنبال خودش می‌کشد، من شک ندارم که غرب و به‌خصوص آمریکا از این سیاست و پیشنهاد که برای‌شان بسیار نافع است، استقبال خواهند کرد و آنان‌را از باتلاق یک جنگ که عاقبت آن برای هیچ کشوری خوش نخواهد بود، رهایی خواهدبخشید و از منافع بسیار برخوردار خواهد کرد، و نیز زمینه پیشرفتی عظیم برای کشور فراهم خواهد ساخت، و نیروی عظیم ملی با سرمایه‌های بزرگ آن از نفت و گاز و بسیاری دیگر به کار خواهد افتاد، و به‌خصوص در شرائط فعلی، سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی در درون کشور به‌جای فرار سرمایه، تحقق خواهد یافت. و از همه مهم‌تر رضایت و اعتماد عمومی به مدیریت حاصل خواهد شد.
در چنین شرائطی است که می‌توان انتخاباتی آزاد برگزار کرد، و کسانی که در خارج کشوراند و از غربت رنج می‌برند و مایه شرم‌ساری است، به وطن خود بر می‌گردند و با نیرو و سرمایه و تخصص، به جای کشور بیگانه، به کشور خود خدمت می‌کنند، و اینها غیر کسانی هستند که به دشمن دل‌بسته و بیگانه‌پرستی را به‌جای ایران‌دوستی انتخاب کرده‌اند. مساله‌ی دیگر خروج مجمع تشخیص مصلحت از این وضع بل‌بشو است. اکنون مجمع تشخیص اکثراً از افراد غیرمتخصص تشکیل‌یافته که با یک رأی خود، حکم شرعی یا قانون مصوب را نقض می‌کنند، و این قطعاً غیرشرعی و غیرقانونی است و از اعتبار شرعی و قانونی برخوردار نمی‌باشد. مجمع تشخیص یک مجلس بزرگ و سرنوشت‌ساز است که باید از نخبگان و دانشمندان درجه اول کشور تشکیل شود، و معیارهای آن‌را شخصیت‌های بزرگ و متخصصی تعیین کنند، که ملت آن‌ها را قبول داشته و عموم دانشمندان آن‌ها را بتوانند بپذیرند و در شرائط کلی مناسب در کشور، این مسائل با انتخاب ملت تعیین خواهد شد و نظریه رهبری هنگامی عملی خواهد شد که از تصویب این مجمع بگذرد.
رهبری می‌تواند وکلا و کارشناسان معتبری داشته‌باشد که بتوانند از نظر رهبری در مجمع دفاع کنند، و در این صورت است که اعتماد عمومی احیا و جلب می‌شود و کشور در راه مستقیم و معتبری قرار خواهد گرفت. و از اعتبار داخلی و خارجی برخوردار خواهد شد.
مسئله دیگری که نمی‌شود آن‌را فراموش کرد، و هیچ وجدان بیداری در سراسر جهان نباید آن‌را نادیده بگیرد، کشتار و ستمی است که بر فلسطینیان می‌رود و در مقابل چشم جهانیان، اطفال گرسنه‌ای که برای به‌دست‌آوردن لقمه‌ای نان و مقداری آرد و یا غذای گرمی که قطعاً چیز قابل‌توجهی نیست، با قابلمه و ظرفی به‌دست، می‌ریزند و بی‌رحمانه به دست صهیونیست‌ها کشته می‌شوند و عجیب است که دست داعیه‌داران حقوق بشر و حقوق حیوانات و کمک آن‌ها اگر نباشد، این ستم که قریب ۸۰ سال است ادامه دارد، ادامه پیدا نمی‌کرد.
اکنون بیش از ۴۰ قطعنامه سازمان ملل به‌وسیله آمریکا وتو شده و اسرائیل با این همه کشتار، همچنان از پشتیبانی آمریکا برخوردار است. دولت اسرائیل، استعمار گذشته و کهنه غرب امروز کار نمی‌کند، و غرب، هند و چین و آفریقا را از دست داده‌است. اما نیرویی نظامی در خاورمیانه، به‌نام دولت اسرائیل نشانده‌است که ۸۰ سال است با قدرت تفنگ و کشتار، خاورمیانه را همچنان در چنگ دارد و از هیچ فرصتی در کشتار و تخریب و حتا گرسنگی‌دادن به کودکان که به دنبال لقمه نانی برای سیرکردن شکم هستند، کوتاهی نمی‌کند و این‌همه را به پشتیبانی غرب و به‌خصوص آمریکا انجام می‌دهد.
«قطعنامه ۵۹۸» شورای امنیت سازمان ملل، ۲۹ تیر ۱۳۶۶ برای پایان‌دادن به جنگ ایران و عراق صادرشد.
این قطعنامه برخلاف قطعنامه‌های قبلی، ذیل فصل ۷ منشور سازمان ملل (اصول ۳۹ و ۴۰) صادر شد. یعنی موجب تحریم اقتصادی یا حمله نظامی قدرت‌های جهانی علیه کشور متخلف می‌شد.
متن آن با قطعنامه‌های قبلی تفاوت داشت. موضوع «مسئولیت منازعه» که همان «تعیین متجاوز» مورد نظر ایران بود، برای نخستین‌بار در آن مطرح شده‌بود.
قطعنامه تمام خواست‌های ایران را تأمین نمی‌کرد، زیرا ایران اصرار داشت نخست، متجاوز تعیین شود و بعد قطعنامه را بپذیرد، در حالی‌که شورای امنیت این شرط را قبول نداشت (تعیین متجاوز بعد از جنگ کویت و در شرایطی صورت گرفت که عراق حمایت غرب را از دست داده‌بود).
قطعنامه ۲ روز بعد (۳۱ تیر ۶۶) از سوی عراق پذیرفته شد. ولی ایران با یک‌سال تاخیر در ۲۷ تیر ۱۳۶۷ آن‌را پذیرفت، و آیت‌الله خمینی در ۲۹ تیر ۶۷ در پیامی قبول آن‌را به «نوشیدن جام زهر» تشبیه کرد.
هنگام صدور قطعنامه ایران به‌لحاظ نظامی دست بالاتری نسبت به عراق داشت و بخش کوچکی از خاک این کشور نیز در تصرف ایران بود. محمدجواد ظریف از دیپلمات‌های ایران در سازمان ملل، در این‌باره می‌گوید حدود دی‌ماه ۶۶: «مایکل اشتاینر من را صدا کرد و گفت که من یک نکته‌ای را به تو بگویم، و آن این است که شما الان دست بالا را دارید، ولی امسال سال شکست شما در جنگ است. قبل از این‌که شکست بخورید قطعنامه را بپذیرید.»(۱) با این وجود اما در تهران و جماران، تمام مواضع قبلی با قدرت هرچه تمام‌تر در دستور کار بود و هیچ نشانه‌ای از «کوتاه‌آمدن» یا آمادگی اندکی برای یک آتش‌بس موقت هم نبود.
این مواضع دقیقا تا دو هفته مانده به پذیرش رسمی قطعنامه ادامه داشته است. آیت‌الله خمینی تنها دو هفته پیش از پذیرش قطعنامه گفته بود: «امروز تردید به هر شکلی خیانت به اسلام است، غفلت از مسائل جنگ، خیانت به رسول‌اللّه (ص) است».
در همان زمان یک فروند هواپیمای مسافربری ایران به‌دست آمریکا بر فراز آسمان خلیج فارس هدف قرار گرفت و تمامی سرنشینان آن جان خود را از دست دادند.
پس از این اتفاقات و پس از آن‌که شهامتی نزد نیروهای سیاسی یافت شد تا واقعیات جنگ را بی‌پرده و بدون هراس به اطلاح رهبر نظام برسانند، ناگهان همه چیز تغییر کرد و ایران قطعنامه ۵۹۸ را با یک‌سال تاخیر پذیرفت.
در هفته بعد از پذیرش قطعنامه، عراق که در این وقت در موقعیت بهتر نظامی بود، به حمله ادامه داد، و دوباره داخل خاک ایران شد، اما موفقیتی به‌دست نیاورد و جنگ در ۲۹ مرداد ۱۳۶۷ پایان یافت.
۲۶ تیر ۶۷ یعنی یک روز پیش از پذیرفتن قطعنامه از سوی ایران روزنامه کیهان ـ به سرپرستی سید محمد خاتمی با حروف قرمز ـ که تا آن‌زمان متعارف نبود ـ به‌تندی به نهضت آزادی ایران تاخته بود که چرا یک سال است این گروه سیاسی منتقد ادامۀ جنگ و خواستار قبول قطعنامۀ ۵۹۸ است.
محمد مهاجری یک هفته پیش از این از کوره‌دررفتن از دست ابطحی، در توییتی به «جواد اردشیر لاریجانی» تاخته و مدعی‌شده بود «علی لاریجانی» از او دل‌خوشی نداشته‌است. انگار علی‌لاریجانی شاقول «حق» بوده‌است که اگر کسی دل‌خوشی از او نداشت، «ناحق» باشد و اگر دل‌خوشی داشت «حق»!
